آی یو دی چیست؟

آی یو دی چیست؟

آی یو دی یک دستگاه پلاستیکی کوچک است که با قرار گرفتن آن در رحم شرایط را برای بارداری ناپایدار می کند و یک راه حل موثر برای بانوانی است که به دنبال راهکاری مطمئن جهت پیشگیری از بارداری هستند.

بسیاری از بانوان با توجه به نگرانی در مورد بارداری های ناخواسته به دنبال روش هایی هستند که ایمن باشد و در پیشگیری از بارداری موثر واقع گردد.

تحقیقات نشان می دهد که از هر ۱۰۰ نفری که از آی یو دی استفاده می کنند کمتر از ۱ نفر ممکن است در سال دچار بارداری ناخواسته شود.

به همین دلیل می توان استفاده از آی یو دی و ایمنی این روش ساده را در پیشگیری از بارداری تا ۹۹ درصد تخمین زد.

نکته حائز اهمیت در مورد آی یو دی این است که این روش فقط برای جلوگیری از بارداری استفاده می شود.

به هیچ عنوان از انتقال بیماری های مقاربتی جلوگیری نمی کند مگر اینکه همزمان با آی یو دی از کاندوم هم استفاده کنید تا از خطر بیماری های مقاربتی محفوظ بمانید.

آی یو دی در سیرجان نسبت به سایر روش ها برای پیشگیری از بارداری کم خطر بوده و طرفداران بیشتری دارد.

استفاده از این دستگاه T شکل باعث می شود تا بانوان همواره دغدغه استفاده مرتب از قرص های ضد بارداری را نداشته باشند و در هر زمان که بخواهند می توانند رابطه جنسی برقرار کنند بدون اینکه نسبت به بارداری ناخواسته نگران باشند.

انواع آی یو دی

انواع آی یو دی
انواع آی یو دی

اگر برای جلوگیری از بارداری از آی یو دی استفاده می کنید باید بدانید که این دستگاه کوچک در دو نوع اصلی در اختیار بانوان قرار می گیرد.

آی یو دی در نوع مسی و هورمونی مورد استفاده قرار گرفته و هر کدام از آنها عملکرد متفاوتی نسبت به یکدیگر دارند.

IUD هورمونی

آی یو دی هورمونی حاوی مقداری هورمون پروژسترون است که با غلیظ کردن مخاط دهانه رحم از اینکه اسپرم بتواند مسیر انتقال به تخمک و بارور کردن آن را سپری کند ممانعت کرده به این طریق مانع از بارداری می شود.

هدف استفاده از آی یو دی هورمونی این است که مانع از حرکت اسپرم و رسیدن آن به تخمک شود و با نازک کردن دیواره رحم در صورت بارور شدن تخمک، از لانه گزینی و چسبیدن آن به دیواره رحم جلوگیری می کند.

توجه داشته باشید که در طول ویزیت‌های مختلف، متخصص دستگاه را بررسی می‌کند تا مطمئن شود که به درستی در بدن شما قرار گرفته است.

این دستگاه به مرور زمان مقادیر کمی هورمون پروژسترون لوونورژسترول آزاد می‌کند.

لوونورژسترول مخاط دهانه رحم شما را غلیظ می‌کند و حرکت اسپرم به سمت لوله‌های فالوپ را آسان‌تر می‌کند.

پوشش رحم شما را نازک می‌کند و تا حدی توانایی شما را در آزاد کردن تخمک در طول چرخه قاعدگی سرکوب می‌کند.

IUD مسی

آی‌یودی مسی دارای یک سیم مسی نازک است که به دور یک ساقه T شکل پیچیده شده است. ساقه به یک قسمت صاف ختم می‌شود که مانع از سوراخ شدن دهانه رحم هنگام قرار دادن آی‌یودی می‌شود.

این دستگاه باید توسط یک متخصص در رحم قرار داده شود.

در ساختار آی یو دی مسی از سیم پیچی با جنس فلز مس استفاده می شود، انتشار یون های مس در فضای داخلی رحم شرایط را برای بارور شدن تخمک توسط اسپرم از بین می برد.

این نوع آی‌یودی‌ها دارای یک قاب پلاستیکی هستند که به شکل T در داخل رحم شما باز می‌شود.

در پایین آنها رشته‌هایی وجود دارد که به واژن شما امتداد می‌یابد تا پزشک شما در صورت نیاز بتواند آی‌یودی شما را خارج کند.

این نوع آی‌یودی‌ها پاسخ التهابی را افزایش می‌دهند و باعث می‌شوند که پوشش رحم یا آندومتر ملتهب شود.

اگر اسپرم تخمک را بارور کند، این دستگاه رشد تخمک بارور شده را دشوار می‌کند زیرا بر پوشش رحم که برای لانه‌گزینی مناسب است تأثیر می‌گذارد.

آی یو دی مسی نسبت به آی یو دی هورمونی طول عمر بیشتری دارد، اما هر کدام از این آی یو دی ها عملکردی دقیق و بی نقص داشته و می توانید بدون تردید از آنها استفاده کنید.

آی‌یودی برای چه کسانی مناسب است؟

معمولا آی‌یودی برای بیشتر زنان در هر سنی مناسب می باشد.

در مجموع، حدود ۲۳ درصد از زنان از آی‌یودی برای جلوگیری از بارداری استفاده می‌کنند.

با این حال، آی‌یودی بیشتر برای زنانی که زایمان کرده‌اند و یک فرزند داشته‌اند یا حداقل یک بار باردار شده‌اند توصیه می‌شود، زیرا ممکن است باعث عفونت یا مشکلاتی در بارداری‌های آینده شود.

اگر هر یک از موارد زیر در مورد شما صدق می‌کند، نباید از آی‌یودی استفاده کنید:

  • اگر باردار هستید.
  • اگر عفونت مقاربتی دارید یا در معرض خطر ابتلا به آن هستید.
  • اگر سرطان دهانه رحم دارید.
  • اگر خونریزی غیرطبیعی واژن دارید.
  • در صورتی که به مس حساس می باشیدیا بیماری ویلسون دارید نباید آی یود دی مسی استفاده کنید.
  • اگر خونریزی شدید قاعدگی، کمبود آهن یا آندومتریوز دارید، نباید از آی‌یودی مسی استفاده کنید.
  • اگر بیماری کبدی یا سرطان سینه دارید، نباید از آی‌یودی هورمونی استفاده کنید.
  • اگر در معرض خطر ابتلا به سرطان سینه هستید، نباید از آی‌یودی هورمونی استفاده کنید.

مزایای استفاده از آی یو دی

احتمالاً زمانی که اقدام به مقایسه روش های مختلف برای پیشگیری از بارداری می کنید.

در مورد مزایای هر کدام از آنها به دنبال اطلاعات دقیق و تایید شده هستید تا بهتر تصمیم گیری کنید که کدام روش برای جلوگیری از بارداری ناخواسته بهتر است.

یکی از مزایای مهم دستگاه آی یو دی در سیرجان این است که افراد می توانند بین ۳ تا ۱۲ سال و متناسب با نوع دستگاهی که انتخاب می شود از بارداری جلوگیری کنند.

قابلیت استفاده طولانی مدت از این دستگاه باعث می شود که بانوان تا سال ها دغدغه ای در این مورد نداشته باشند و نیازی نیست که روش های مختلف را به عنوان جایگزین یا مکمل همزمان با آی یو دی استفاده کنند.

دستگاه آی یو دی به هیچ عنوان تداخلی در رابطه جنسی ایجاد نمی کند.

سازگاری این دستگاه با بدن و عدم ارتباط آن با رابطه جنسی افراد باعث محبوبیت این دستگاه شده و از مزایای مهم استفاده از آی یو دی محسوب می شود.

درصد بالای تاثیرگذاری و جلوگیری از بارداری دستگاه آی یو دی باعث شده تا نسبت به سایر روش ها در اولویت قرار بگیرد.

البته این نکته در مورد آی یو دی وجود دارد که بلافاصله بعد از خارج کردن آن از رحم می توانید با سرعت و با سهولت اقدام به باروری کنید و به هیچ عنوان تاثیری در قدرت باروری زنان ایجاد نمی کند.

یکی از مزایای شگفت انگیز آی یو دی که کمتر به آن توجه می کنند کاهش عوارض دوران قاعدگی است.

کسانی که از آی یو دی استفاده می کنند کمتر در معرض گرفتگی عضلات و دردهای ناشی از آن قرار می گیرند.

استفاده از آی یو دی به هیچ عنوان سخت نیست و کسانی که تمایل دارند از آی یو دی استفاده کنند می توانند به راحتی آی یو دی را در رحم قرار داده بدون اینکه نیاز به جراحی یا هزینه اضافی داشته باشند.

البته فراموش نکنید که قرار دادن این دستگاه فقط توسط پزشک متخصص همچون دکتر فاطمه نادری پور انجام می شود و مهم است که جایگاه دقیق آن شناسایی شود تا دستگاه بدون اختلال به عملکرد خود ادامه دهد.

نحوه قرار دادن آی یو دی چگونه است؟

نحوه قرار دادن آی یو دی چگونه است؟
نحوه قرار دادن آی یو دی چگونه است؟

هنگام قرار دادن آی یو دی، بهتر است به پشت روی تخت معاینه زنان دراز بکشید و در حالت معاینه قرار بگیرید.

پس از تنظیم موقعیت رحم با ابزار مخصوص، پزشک یا ماما با هیسترومتر رحم را اندازه گیری کرده و اندازه آن را روی لوله آی یو دی ثبت می‌کند، سپس آی یو دی به همان اندازه داخل رحم قرار داده می‌شود.

قبل از قرار دادن آی یو دی، بازوهای آن به سمت داخل خم شده و پس از قرار دادن در رحم آزاد می‌شوند.

پزشک شما ممکن است برای کاهش درد و سوزش، تزریق بی‌حسی در اطراف دهانه رحم به شما بدهد. میزان دردی که امکان دارد تجربه کنید به عوامل زیر بستگی خواهد داشت:

  • تحمل درد
  • طول دهانه رحم
  • تجربه زایمان طبیعی

مراقبت های بعد از گذاشتن آی یو دی

بهتر است آی‌یودی بین روزهای ۲ تا ۵ پریود شما قرار داده شود. پس از پایان پریود، باید برای معاینه به پزشک یا مامایی که آن را قرار داده است مراجعه کنید.

به طور کلی، پس از قرار دادن آی‌یودی، باید سونوگرافی انجام شود تا پزشک مطمئن شود که آی‌یودی در جای اصلی خود در حفره رحم قرار دارد.

برخی افراد حتی پس از گذشت تاریخ انقضا، آی‌یودی را در رحم نگه می‌دارند که این کار اشتباه بزرگی است.

در واقع، باید آی‌یودی را پس از تاریخ انقضا خارج کرده و در صورت تمایل، بلافاصله آی‌یودی دیگری قرار دهید.

ماندگاری آی یو دی

مدت زمان ماندگاری از هر آی‌یودی به عوامل مختلفی از جمله نوع دستگاه بستگی دارد. به عنوان مثال، برخی از آی‌یودی‌ها می‌توانند تا 10 سال استفاده شوند، در حالی که برخی دیگر می‌توانند تا 8 سال مؤثر باشند.

برخی از آی‌یودی‌ها فقط 6 سال از بارداری جلوگیری می‌کنند، همچنین انواعی وجود دارند که می‌توانند تا 5 سال از بارداری جلوگیری کنند.

به طور کلی، این دستگاه‌ها می‌توانند بسته به عواملی مانند سن و سلامت شما، 3 تا 10 سال از بارداری جلوگیری کنند.

متخصص زنان و زایمان یا متخصص ناباروری شما در مورد مدت زمان ماندگاری آی یو دی به شما توصیه‌هایی خواهند کرد.

عوارض دستگاه آی یو دی

عوارض دستگاه آی یو دی
عوارض دستگاه آی یو دی

اگر انتخاب شما برای پیشگیری از بارداری دستگاه آی یو دی است بهتر است که در مورد عوارض احتمالی آن نیز آگاهی کافی داشته باشید.

اگر چه آی یو دی یک روش ایمن و موثر محسوب می شود اما ممکن است برخی از افراد درگیر عوارض جزئی و محدود آن شوند.

درصد قابل توجهی از بانوان در روزهای اول بعد از گذاشتن آی یو دی متوجه گرفتگی های شکمی یا درد خفیف می شوند.

ممکن است بعد از قرار دادن iud مسی در رحم متوجه افزایش خونریزی و درد در دوران قاعدگی شوید که معمولاً در ماه های اول پس از قرارگیری دستگاه در دهانه رحم این تغییرات رخ می دهد.

از جمله مهمترین عوارضی که ممکن است بعد از استفاده از آی یو دی اتفاق بیفتد می توان به لکه بینی بین دوره های قاعدگی اشاره کرد.

البته در موارد نادر ممکن است در صورتی که آی یو دی در جایگاه مناسب قرار نگیرد و جابجا شود از رحم خارج شده و عملکرد خوبی نداشته باشد.

البته پزشکان معتقدند که نباید از عوارض مهم و احتمالی این دستگاه هر چند نادر غافل شد.

گاهی دیده می شود که برخی از بانوان با استفاده از دستگاه آی یو دی دچار عفونت یا حساسیت شدید می شوند یا اینکه ممکن است سه تا شش ماه اول بعد از جایگذاری آی یو دی درگیر پریودهای طولانی با خونریزی شدید شوند.

ممکن است بعد از قرار دادن IUD در داخل رحم تا چند روز خونریزی را تجربه کنید و حتی در ماه های اول لکه بینی بین دوره های عادت ماهانه چندان عجیب نیست.

برخی از عوارض استفاده از دستگاه آی یو دی نادر هستند اما غیر ممکن نیست.

به عنوان مثال ممکن است برخی از افراد ضمن استفاده از این دستگاه دچار بروز بارداری خارج از رحم شوند یا اینکه این افراد با تصور اینکه این دستگاه از سلامت آنها در برابر بیماری های مقاربتی محافظت می کند درگیر این عفونت های فعال شوند.

اگر چه این دستگاه راهی مطمئن برای پیشگیری از بارداری است اما به هیچ عنوان نمی تواند فرد را در برابر عفونت های فعال و بیماری های مقاربتی محفوظ بدارد.

احتمال آسیب رسیدن به رحم و سوراخ شدن دیواره آن در پی استفاده از آی یو دی وجود دارد.

حتی ممکن است با استفاده از آی یو دی هورمونی فرد متوجه افزایش وزن شود و این تغییرات معمولاً در صورت و چهره افراد به طور محسوس دیده می شود.

از عوارض شایع استفاده از آی یو دی در سیرجان می توان به بروز سرگیجه و حالت تهوع اشاره کرد و ممکن است این افراد در روزهای بعد دچار گرفتگی های شدید در قسمت تحتانی شکم شوند.

ممنوعیت استفاده از آی یو دی

اگر برای جلوگیری از بارداری های ناخواسته استفاده از آی یو دی را مناسب می دانید بهتر است که در مورد ممنوعیت و محدودیت استفاده از این دستگاه اطلاعات کافی داشته باشید.

همه کسانی که سابقه ابتلا به عفونت های لگنی را داشته باشند یا در همان لحظه به عفونتی مبتلا باشند نمی توانند تا بهبودی کامل از iud استفاده کنند.

این دستگاه برای بانوان باردار و حتی کسانی که احتمال بارداری برای آنها داده می شود نیز ممنوع است.

اگر تمایل دارید که در مدت کوتاهی برای بارداری اقدام کنید بهتر است که به جای آی یو دی از روش های جایگزین استفاده نمایید.

در صورتی که بدون هیچ دلیل خاصی بعد از رابطه جنسی یا بین هر دو قاعدگی دچار خونریزی و لکه بینی هستید بهتر است که از iud استفاده نکنید.

محدودیت استفاده از آی یو دی همواره برای بانوانی که دارای دریچه قلب مصنوعی هستند و یا سابقه بارداری خارج از رحم را داشته اند نیز وجود دارد.

نحوه برداشتن آی‌ یو دی

بهترین زمان برای برداشتن آی‌یودی زمانی است که قصد بارداری دارید یا زمانی که احساس می‌کنید دستگاه جابجا شده است.

در غیر این صورت، معمولاً نیازی به برداشتن دستگاه نیست.

برداشتن آی‌یودی باید توسط پزشک یا پرستار آموزش دیده انجام شود.

زنان معمولاً هنگام بیرون آمدن IUD احساس گرفتگی می‌کنند و پس از آن دیگر چیزی احساس نمی‌کنند.

برای برداشتن آی‌یودی، پزشک نخی را که دستگاه به آن متصل است می‌کشد و سپس بازوهای دستگاه را به سمت بالا تا می‌کند و دستگاه از رحم خارج می‌شود.

ممکن است در حین برداشتن آی‌یودی، به مدت یک دقیقه احساس گرفتگی عضلات داشته باشید.

در موارد نادر، رشته‌ها قابل مشاهده نیستند و پزشک باید از یک ابزار مخصوص برای خارج کردن IUD استفاده کند. این مشکل فقط در 2 درصد موارد رخ می‌دهد و نادر است.

دکتر فاطمه نادری پور

عضو انجمن بین المللی زیبایی و سلامت جنسی زنان
فعالیت تخصصی در رشته زنان و زایمان از سال ۱۳۹۵ تا کنون
فارغ التحصیل پزشکی عمومی از دانشگاه علوم پزشکی کرمان
پذیرفته شده در دانشگاه شهید بهشتی تهران در رشته تخصصی زنان و زایمان در سال ۱۳۹۱