اختلال خونریزی چیست؟

اختلال خونریزی مجموعه ای از بیماری هایی است که در آنها خون نمی تواند به درستی لخته شود.

در حالت طبیعی پلاکت ها که نوعی سلول خونی محسوب می شوند به یکدیگر چسبیده و در محل رگ خونی آسیب تجمع پیدا می کنند و در نهایت حونریزی متوقف می شود.

این سلول ها با یکدیگر تعامل برقرار کرده تا یک لخته فیبرینی را تشکیل دهند و تا زمانی که خونریزی متوقف شود پلاکت ها در محل آسیب دیده تجمع پیدا می کنند و نهایتاً باعث جلوگیری از نشت مجدد خون می شوند.

اختلال خونریزی خطرناک است.

لخته شدن خون بیش از حد طبیعی نیز می تواند مشکلاتی مثل حمله قلبی و یا سکته را ایجاد کند.

به همین دلیل مهم است که در عملکرد هر کدام از سلول های خونی تعادل برقرار باشد.

در صورتی که شرایط به گونه ای باشد که سلول هایی که برای پیشگیری از خونریزی فعالیت می کند توانایی مناسب را در تشکیل لخته خون نداشته باشند خونریزی های شدید اتفاق می افتد.

چنین اختلالی بسیار خطرناک است و در نواحی خاصی از بدن می تواند عاملی تهدید کننده برای جان فرد باشد.

خونریزی به دلیل تعداد بسیار کم یا غیر طبیعی پلاکت ها اتفاق می افتد.

مقدار کم یا غیر طبیعی پروتئین های لخته کننده و یا رگ های خونی غیرطبیعی از جمله موارد موثر بر اختلال خونریزی هستند.

ریسک ابتلا به اختلال خونی در بیمارانی که به هموفیلی مبتلا هستند نیز بسیار زیاد است.

البته بیماری فون ویلبراند هم مانند هموفیلی باعث می شود تا خون فاقد فاکتورهای لخته کننده ضروری باشد.

این بیماری ها اغلب ارثی هستند اگر چه در مواردی بدن آنتی بادی های تشکیل می دهد که علیه فاکتورهای لخته کننده خون مبارزه می کند.

در نتیجه چنین شرایط غیر طبیعی احتمال ایجاد اختلال خونریزی با وسعت زیاد وجود دارد.

انواع اختلالات خونریزی

 

اختلال خونریزی عارضه ای است که در اغلب موارد ارثی می باشد.

اما برخی از افراد به صورت اکتسابی به این بیماری مبتلا می شوند که ممکن است عوامل مختلفی مثل عوارض جانبی برخی داروها، کمبود ویتامین k و تعداد پایین گلبول های قرمز از مهمترین علل آن محسوب شوند.

اساساً اختلالات ارثی از طریق ژنتیک به نسل های دیگر منتقل می شود اما اختلالات اکتسابی معمولا در اواخر زندگی ایجاد شده و خود به خود بروز پیدا می کنند.

اختلالات خونریزی مختلفی وجود دارد که شایع ترین آنها عبارتند از:

هموفیلی

شناخته شده ترین اختلال خونریزی هموفیلی است.

افراد مبتلا به این بیماری فاقد یکی از عوامل انعقادی خون هستند.

اینکه افراد به چه نوع هموفیلی مبتلا باشند بستگی به این دارد که چه عاملی در خون از بین رفته باشد.

شایع ترین نوع هموفیلی نوع A است.

بیماران مبتلا به این هموفیلی فاکتور ۸ را در سیستم انعقادی خود ندارند و معمولاً این بیماری به طور ارثی به افراد منتقل می شود.

از آنجایی که بیماری هموفیلی وابسته به کروموزوم y است معمولا مردان بیش از زنان در معرض این اختلال قرار می گیرند.

افراد مبتلا به هموفیلی در صورت خونریزی بر اثر جراحات, خون زیادی از دست داده و تجربه نگران کننده و سخت را در این موارد خواهند داشت.

بیماری وون ویلبراند

شایع ترین اختلال خونریزی در جهان بیماری وون ویلبراند نام دارد.

مطالعات نشان می دهد که تقریباً یک درصد از مردم جهان به این بیماری مبتلا هستند.

این بیماری به صورت ارثی به دیگران منتقل می شود و نسبت ابتلای زنان و مردان به این عارضه مساوی است.

کبد

اگر کبد به عنوان یکی از اعضای مهم بدن عملکرد درستی نداشته باشد قادر به تولید فاکتورهای انعقادی خون نخواهد بود.

در نتیجه بدون وجود این عوامل ممکن است بیماران دچار خونریزی های قابل توجهی شوند.

تعداد کم پلاکت

یکی از مهمترین دلایل ایجاد اختلال کم خونی کاهش قابل توجه پلاکت ها می باشد.

دلایل مختلفی وجود دارد که باعث می شود تعداد پلاکت ها در بدن کمتر شود.

بیماری هایی مثل سرطان خون، عوارض جانبی شیمی درمانی و نقصی که در سیستم ایمنی ایجاد می شود باعث خواهد شد تا پلاکت ها از بین رفته و شرایط برای خون‌ریزی های شدید فراهم می شود.

کاهش تعداد پلاکت ها همیشه عاملی برای اختلال خونریزی نیست، گاهی اوقات پلاکت ها تعداد و اندازه کافی دارند اما عملکرد نامناسب آنها باعث ایجاد خونریزی می شود.

علائم اختلال خونریزی

با توجه به اینکه اختلال خونریزی به چه علت رخ دهد علائم و عارضه متفاوت خواهد داشت.

به طور کلی می توان گفت کسانی که اختلال خونریزی را تجربه می کنند بدون اینکه هیچ گونه آسیبی دیده باشند متوجه کبود شدن قسمت های خاصی از بدن می شوند.

در اغلب موارد این کبودی‌ها دلیل خاصی ندارد و افراد نمی دانند که این حجم از کبودی با این وسعت چگونه و به چه علت رخ داده است.

نشانه دیگر اختلال خونریزی قاعدگی نامنطم و شدیدی است که زنان تجربه می کنند.

گاهی اوقات افراد در سلامت کامل رحم متوجه می شوند که در هر قاعدگی خونریزی بسیار شدیدی اتفاق می افتد.

در این مورد متخصصان فرد را از اختلال خونریزی آگاه کرده و ممکن است این افراد چنین تجربی را در هر چرخه قاعدگی داشته باشند.

خونریزی مکرر از بینی یکی دیگر از علائم خونریزی در افراد است.

همچنین اگر به واسطه بریدگی ها با آسیب دیدگی‌های بسیار کوچک در سطح پوست خونریزی بیش از حدی اتفاق می افتد نشان می دهد که فرد به اختلال خونریزی مبتلا شده است.

در مواردی ممکن است بیماران مبتلا به این اختلال متوجه خونریزی در مفاصل شوند که این مسئله آسیب های خاص خود را در پی دارد.

روش های تشخیص و درمان اختلال خونریزی

در صورتی که علائم مربوط به اختلال خونریزی را تجربه می کنید مهم است که حتماً این موضوع را با پزشکان مربوطه در میان بگذارید.

برای تشخیص اختلال خونریزی متخصصان تلاش می کنند ابتدا سوالاتی در مورد سابقه پزشکی افراد پرسیده و معاینات جسمی را انجام می دهند.

در روند تشخیص این اختلال مهم است که هر نوع بیماری که در حال حاضر در مرحله درمان است را به پزشک اعلام کرده و هر نوع دارو یا مکمل مصرفی را با پزشک خود در میان بگذارید.

اگر اخیراً مشکلاتی مثل سقوط یا ضربات شدید را تجربه کرده اید یا اینکه در طی مدت کوتاه دچار خونریزی های مکرر می شوید نیز از جمله اطلاعات مهمی در روند تشخیص و معاینه باید به پزشک گفته شود.

متخصصان سوالاتی در مورد اینکه هر بار خونریزی چقدر طول می کشد خواهند پرسید و اینکه مهم است بدانند پیش از هر بار خونریزی فرد مشغول چه کاری است تا بتوانند با جمع آوری این اطلاعات تشخیصی دقیق و درمانی به موقع داشته باشند.

بعد از طی کردن مراحل ابتدایی بررسی و تشخیص بیماری مهم است که آزمایشاتی انجام شود تا پزشک بتواند تعداد سلول های قرمز و سلول های سفید را در بدن اندازه گیری کنند.

در این آزمایشات پزشک می تواند وضعیت پلاکت ها را ارزیابی کرده و چگونگی تجمع آنها در شرایط بحرانی بررسی خواهد شد.

همچنین آزمایش زمان خونریزی بسیار مهم است.

در این آزمایش زمان شروع خونریزی تا توقف آن به طور دقیق و حساس اندازه گیری می شود.

برای درمان اختلال خونریزی متخصصان ابتدا بر اطلاعات جمع آوری شده و وضعیت بیماران تکیه کرده و بهترین گزینه های درمانی را انجام می دهند.

مصرف مکمل آهن برای کسانی که مقدار قابل توجهی از خون بدن را از دست می دهند یک درمان موثر شناخته می شود.

در صورتی که سطح آهن از حد نرمال کاهش پیدا کند افراد شرایط جسمی غیر طبیعی از جمله ضعف و خستگی شدید را تجربه می کنند.

این افراد می توانند با نظر پزشک از دوز مشخص آهن استفاده کنند.

گاهی اوقات شدت اختلال خونریزی آنقدر زیاد است که مهم است جایگزین مناسب برای خون از دست رفته در نظر گرفته شود.

برای این افراد تزریق خون یک درمان موثر شناخته می شود که می توانند در مسیر درمان با این فرایند کاربردی اقدام به رفع نیاز بدن کنند.