همانطور که مطلع هستید، بسیاری از اشخاص علاقه مند هستند که در مقطعی از زندگی خود مادر یا پدر شوند، اما امکان دارد به دلایل گوناگون نتوانند این احساس را تجربه کنند.
علاوه بر این، یکی از المان های ناباروری می تواند از طرف زن یا مرد باشد که با مراجعه زود هنگام به متخصص بسیاری از مسائل به راحتی حل می شوند.
بنابراین، امروزه بسیاری از زوج ها به دنبال روش های درمان ناباروری هستند و به متخصص زنان و زایمان یا متخصص باروری مراجعه می کنند تا بچه دار شوند.
با این حال، با پیشرفت علم، تکنیک های درمانی زیادی وجود دارند که با وجود این تکنیک ها دیگر یک آرزویی غیرممکن نیست.
در ادامه این مقاله روش های مختلف درمان ناباروری زنان با درصد موفقیت بالا مورد بحث قرار می گیرد. تا آخر مقاله همراه ما باشید.
علائم ناباروری زنان
علت و علائم اصلی ناباروری زنان معمولاً با چرخه قاعدگی و فرآیند تخمکگذاری مرتبط است. بانوانی که چرخه قاعدگی بسیار کوتاه یا طولانی دارند، ممکن است با مشکل باروری مواجه شوند.
چرخهای که بیش از ۳۵ روز یا کمتر از ۲۱ روز طول بکشد، میتواند بر توانایی باروری تأثیر بگذارد.
نامنظم بودن چرخه قاعدگی نشاندهنده این است که تخمکگذاری یا انجام نمیشود یا بهدرستی اتفاق نمیافتد. در برخی موارد، هیچ نشانه آشکار دیگری برای شناسایی ناباروری وجود ندارد.
علت ناباروری در زنان
تجربه کرده ایم که بسیاری از زنان و مردان اغلب تصویر و اطلاعات مناسبی از ناباروری ندارند و به دلیل همین ناآگاهی دغدغه های زیادی در مورد روند ناباروری دارند.
همانطور که مستحضر هستید، ناباروری به این معناست که زن نمی تواند تخمک گذاری کند یا مرد نمی تواند تخمک را بارور کند. در این مرحله می توان گفت که زن یا شوهر با مشکل ناباروری مواجه هستند.
علاوه بر این متخصص، ناباروری را زمانی اعلام می کند که شخص یک سال اقدام به باردار شدن کرده، اما در عین حال علائم بارداری را مشاهده نکرده باشد.
در این صورت، پزشک آزمایشات و سونوگرافی را برای زوجین در نظر می گیرد که مدتی طول می کشد تا پزشک متخصص بتواند تعیین کند که کدام یک از زوجین مشکل باروری دارند.
ناباروری در زنان می تواند به خاطر دلایلی باشد که در موارد زیر لیست کرده ایم.
اندومتریوز
اندومتریوز زمانی رخ میدهد که بافت رحم در خارج از رحم رشد کند و میتواند عملکرد تخمدانها، رحم و لولههای رحمی را تحت تأثیر قرار دهد. این وضعیت یکی از علل شناختهشده ناباروری در زنان است.
اختلال تخمکگذاری
اختلال در تخمکگذاری شایعترین علت ناباروری زنان به شمار میآید و باعث اختلال در آزادسازی تخمک از تخمدانها میشود.
شایعترین دلیل این اختلال، بیماری تخمدان پلیکیستیک است. همچنین مشکلاتی مانند اختلالات تغذیهای، ورزش بیش از حد، کاهش یا افزایش وزن ناگهانی میتوانند روند تخمکگذاری را مختل کنند.
کیست تخمدان
وجود کیست تخمدان ممکن است باعث درد لگنی شده یا فرآیند طبیعی تخمکگذاری را متوقف کند.
تغییرات هورمونی
جالب است بدانید که اختلال در ترشح هورمون های تناسلی زنانه می تواند باعث مشکلات تخمک گذاری شود.
این هورمون ها در آزادسازی و تخمک گذاری و ضخیم شدن پوشش داخلی رحم یا آندومتر نقش بسزایی دارند تا رحم را برای لانه گزینی تخمک بارور شده آماده کنند.
در واقع، عدم تعادل هورمون زنانه می تواند باعث مشکلاتی در تخمک گذاری، لقاح و لانه گزینی شود. بنابراین، اختلالات هورمونی معمولاً منجر به تغییراتی در خونریزی قاعدگی در زنان می شود.
مشکلات دهانۀ رحم
مشکلات دهانه رحم می تواند مانع از رسیدن اسپرم به تخمک شود. ترشحات غیر طبیعی دهانه رحم یا سابقه جراحی دهانه رحم می تواند باعث این مشکل شود.
اگرچه این مشکل رایج در زنان نابارور نیست، اما می توان آن را با تکنیک آی یو آی درمان کرد.
آسیب دیدن لولههای رحم
لوله های فالوپ وظیفه جابجایی تخمک از تخمدان به رحم را بر عهده دارند و وجود هر گونه مشکلی در این لوله ها می تواند مانع از رسیدن تخمک و اسپرم به یکدیگر شود.
عفونت لگن، اندومتریوز و جراحی می تواند باعث به وجود آمدن بافت یا اسکار در لوله های فالوپ و مسدود شدن یا آسیب دیدن آنها شود.
ناهنجاریهای رحمی
فیبروم و پولیپ رحم میتوانند شکل و ساختار رحم را تغییر داده و باعث ناباروری شوند. این مشکلات اغلب با علائمی مانند خونریزی شدید قاعدگی، درد لگن و بزرگ شدن رحم همراه هستند.
آسیب بافت رحم
عفونت رحمی، سقط جنین یا کورتاژ میتوانند بافت رحم را آسیب بزنند و منجر به تأخیر در قاعدگی یا کاهش جریان خون قاعدگی شوند.
یائسگی زودرس
توقف عملکرد تخمدانها پیش از ۴۰ سالگی یائسگی زودرس نامیده میشود و یکی از علل ناباروری زنان است. این وضعیت میتواند ناشی از بیماریهای خودایمنی، سندرم ترنر، سندرم X شکننده یا شیمیدرمانی باشد.
چسبندگی لگن
چسبندگی لگن به دلیل عفونت لگن، آپاندیسیت، اندومتریوز یا جراحی شکم ایجاد میشود و میتواند علت ناباروری باشد.
سرطان
برخی سرطانها، به ویژه سرطانهای دستگاه تناسلی، و همچنین درمانهایی مانند شیمیدرمانی و پرتودرمانی میتوانند ناباروری ایجاد کنند. با فریز تخمک قبل از درمان، امکان بارداری پس از درمان فراهم میشود.
تشخیص علت ناباروری در زنان
متخصص برای شناسایی و تشخیص ناباروری احتمال دارد ابتدا به آزمایش آنالیز اسپرم برای تعیین کیفیت و کمیت اسپرم مرد نیاز داشته باشد.
اگر اسپرم مرد خوب باشد، برای بررسی مشکلات نازایی در زن انجام می شود. بررسی مشکلات ناباروری زنان معمولاً ابتدا نیاز به آزمایش خون برای بررسی سطوح هورمون های مختلف می باشد.
علاوه بر این، نمونه برداری از آندومتر یا دیواره رحم نیز ممکن است برای بررسی بیشتر برای تایید وجود مشکلات بافت رحم انجام شود.
سونوگرافی واژینال و عکس رنگی از رحم یا هیستروسالپنگوگرافی نیز ممکن است برای بررسی سلامت لولههای رحمی و تشخیص دقیقتر مشکلات رحم تجویز شود.
اگر روشهای فوق مشکلی را تشخیص ندهد، پزشک متخصص ممکن است از لاپاراسکوپی برای بررسی دقیقتر رحم، تخمدانها و لولههای فالوپ استفاده کند.
این روش به پزشک اجازه می دهد تا رحم، تخمدان ها و نواحی خارج از لوله های فالوپ را بررسی کند.
برای انجام این کار، یک برش کوچک در نزدیکی ناف ایجاد میشود و یک لوله بلند و باریک با آندوسکوپ به شکم وارد میشود تا بافت غیر طبیعی را بررسی کند.
علاوه بر این، پزشکان می توانند با دقت بیشتری منافذ یا انسداد لوله های فالوپ را مشاهده کنند.
فرآیند های درمان ناباروری زنان
روش های درمان ناباروری در زنان بر اساس علت ناباروری توسط متخصص زنان و نازایی مشخص می شود که برخی از این روش ها عبارتند از :
درمان ناباروری با آی یو آی
زمانی می توان از آی یو آی استفاده کرد که پزشک معتقد باشد مشکل اسپرم در دهانه رحم یا لوله های فالوپ علت ناباروری است.
در این روش، در روز تخمک گذاری، پزشک اسپرم مرد را جمع آوری می کند، آن را تمیز می کند و سپس آن را از دهانه رحم عبور داده و از طریق یک کاتتر پلاستیکی باریک و دراز، وارد رحم می کند.
پزشکان ممکن است از داروهایی برای تحریک تخمک گذاری استفاده کنند تا شانس بارداری را قبل از عمل تلقیح افزایش دهند.
درمان ناباروری زنان با لاپاراسکوپی
در زنان مبتلا به بیماری های لوله های فالوپ، پزشکان جراحی لاپاراسکوپی را برای بازسازی و اصلاح مشکلات تولید مثل انجام می دهند.
پس از جراحی و رفع مشکلات تولید مثل، پزشک ممکن است تشخیص دهد که بارداری نیاز به لقاح آزمایشگاهی دارد.
جراحی لاپاراسکوپی به جراح این امکان را می دهد که بافت اسکار یا کیست های تخمدان را بردارد، اندومتریوز را درمان کند یا لوله های مسدود شده فالوپ را با دوربین با قرار دادن چندین لوله در شکم باز کند.
درمان ناباروری زنان با دارودرمانی
این درمان معمولاً برای افرادی که مشکلات تخمک گذاری یا نارسایی تخمدان دارند یا زمانی که مشکلات باروری ناشناخته هستند تجویز می شود.
در این روش پزشکان داروهایی از جمله: لتروزول و گنادوتروپین را برای تحریک تخمک گذاری تجویز می کنند.
معمولاً پس از تجویز دارو، پزشکان از مردان و زنان میخواهند که برای بارداری طبیعی تلاش کنند.
در واقع، در طول درمان دارویی، پزشک ممکن است با انجام سونوگرافی واژینال به تعداد فولیکول ها و تخمک های آزاد شده بپردازد تا تأثیر درمان دارویی را مشاهده کند.
درمان ناباروری زنان با لقاح خارج از رحم یا IVF
اگر علت ناباروری ناشناخته باشد، پزشکان معمولا از لقاح آزمایشگاهی برای باردار شدن زن استفاده می کنند.
در این روش تخمک در آزمایشگاه با اسپرم بارور می شود و سپس به رحم مادر منتقل می شود.
ابتدا پزشک یک سری محرک های تخمک گذاری مانند گنادوتروپین ها را تجویز می کند تا به شما در آزادسازی تخمک های بیشتری کمک کند. پس از بلوغ سلول های تخمک، پزشکان آنها را با کمک پانکچر واژینال خارج می کنند.
پس از جمعآوری و شستشوی اسپرم مرد، اسپرم را به تخمک اضافه میکنند تا در آزمایشگاه آن را بارور کنند.
چند روز بعد، پس از لقاح و تقسیم سلولی، یک یا چند تخمک بارور شده با استفاده از ابزاری به رحم مادر منتقل می شود.
در صورت تمایل زوجین، پزشکان می توانند جنین های اضافی را برای مدتی بعد منجمد کنند.
در این مقاله به درمان ناباروری زنان و اطلاعات مرتبط به آن پرداختیم تا شما زوجین گرامی را با تکنیک های نوین باروری آشنا کنیم تا به راحتی بتوانید طعم شیرین بچه دار شدن را بچشید.
اگر هر گونه سوالی دارید یا به دنبال درمان مناسب هستید به مطب دکتر فاطمه نادری پور مراجعه فرمائید.
سوالات متداول
علت باردار نشدن با وجود سالم بودن زن و مرد چیست؟
در برخی موارد، علت ناباروری مشخص نیست و به آن «ناباروری غیرقابل توضیح» گفته میشود. این بدان معناست که با وجود سلامت زن و مرد، دلیل اصلی باردار نشدن هنوز شناسایی نشده است.
آیا میتوان استرس را علت ناباروری دانست؟
استرس میتواند تعادل هورمونی بدن را مختل کند و باعث اختلال در تخمکگذاری یا کاهش کیفیت اسپرم شود. این عوامل بهطور قابل توجهی شانس بارداری را کاهش میدهند.
از کجا بفهمیم مشکل نازایی نداریم؟
اگر پس از یک سال رابطه جنسی منظم و بدون روش پیشگیری باردار نشدهاید، توصیه میشود آزمایش خون FSH و ارزیابی ذخیره تخمدان انجام دهید تا از وضعیت باروری خود مطلع شوید.
