زایمان سزارین، هرچه باید در مورد آن بدانید

زایمان سزارین زایمانی است که از طریق ایجاد برش‌های در رحم و شکم انجام می‌ شود.

زایمان سزارین در واقع یک مداخله‌ی پزشکی برای رویدادی است که اگر به صورت طبیعی رخ دهد منجر به خطر افتادن جان مادر و یا نوزاد می‌شود.

در واقع پیش از به کار گیری روش سزارین برخی از مادران در هنگام زایمان فرزند خود را از دست می‌دادند و یا اینکه مادر و نوزاد هر دو با هم فوت می‌شدند.

با اینکه زایمان سزارین در ابتدا فقط برای موارد ضروری که جان مادر و یا نوزاد در خطر بود انجام می‌شد.

در سال‌های اخیر بسیاری از مادران با خواست و اراده‌ی خود زایمان سزارین را انتخاب می‌نمایند.

زایمان سزارین باید توسط یک متخصص زنان و زایمان انجام شود، در موارد اضطراری یک پزشک خانواده هم می‌تواند این جراحی را انجام دهد.

انواع زایمان سزارین

زایمان سزارین در 3 حالت ممکن است انجام شود:

سزارین انتخابی

گزینه‌ای است که با توجه به خواست مادر انجام مي‌شود.

در اغلب موارد به دلیل ترس مادر از مراحل زایمان طبیعی و یا نگرانی از آسیب به اندام تناسلی در حین زایمان طبیعی می‌ باشد.

سزارین برنامه ریزی شده

بیشتر بخواید: جراحی لابیاپلاستی بعد از زایمان

سزارین اورژانسی

در برخی مواقع با وجود اینکه تمام مراحل بارداری به خوبی طی شده است و مادر جهت یک زایمان طبیعی آماده شده است ممکن است ساعاتی قبلی از شروع زایمان طبیعی پزشک تشخیص دهد که زایمان فوری باید به صورت سزارین انجام شود.

برخی از شرایطی که موجب زایمان سزارین اورژانسی می‌شود عبارتند از:

بیشتر بخوانید: جراحی تنگ کردن واژن بعد از زایمان

مزایا زایمان سزارین

این روش مزایای خاصی دارد که در زیر به برخی از آنها اشاره می شود:

ایمنی بیشتر

در مواردی که زایمان طبیعی برای مادر یا نوزاد خطرناک است، مانند وضعیت نامناسب جنین، مشکلات جفتی یا زایمان های متعدد، سزارین انتخاب مطمئن تری است.

پیشگیری از عوارض احتمالی زایمان طبیعی

برخی از زنان به دلایل فیزیولوژیکی مانند تنگی لگن یا ناهنجاری های رحمی نمی توانند زایمان طبیعی داشته باشند که در این صورت سزارین از عوارض احتمالی جلوگیری می کند.

کنترل زمان تحویل

از آنجایی که سزارین برنامه ریزی شده است، مادر و پزشک می توانند زمان دقیق زایمان را تعیین کنند که به ویژه در موارد خاص مانند شرایط پزشکی مادر اهمیت زیادی دارد.

کاهش خطر صدمات

در زایمان واژینال خطراتی مانند پارگی پرینه یا آسیب های احتمالی برای نوزاد وجود دارد. سزارین این خطرات را کم می کند.

جلوگیری از انتقال برخی عفونت ها

اگر مادر عفونت خاصی داشته باشد (مانند ویروس تبخال فعال)، سزارین می تواند از انتقال عفونت به نوزاد در حین زایمان طبیعی جلوگیری کند.

سزارین یک عمل جراحی است و مانند هر جراحی دیگری خطرات و عوارض خاص خود را دارد. بنابراین این روش باید با مشورت پزشک و بر اساس شرایط خاص هر مادر انتخاب شود.

آمادگی‌های پیش از زایمان سزارین

با توجه به احتمال برگشت محتویات دستگاه گوارش از مری به دستگاه تنفسی در حین جراحی، ناشتا بودن حداقل هشت ساعت قبل از سزارین برنامه ریزی شده ضروری است.

از 8 ساعت پیش از جراحی از خوردن و آشامیدن هر نوع ماده غذایی خودداری نمائید.

موهای روی شکم و ناحیه بیکینی را بتراشید.

تمام وسایلی را که برای خود و نوزاد لازم دارید در یک ساک کوچک آماده نمائید.

نحوه انجام زایمان سزارین

قبل از سزارین، ورید در یکی از وریدها آنژیوگرافی می شود تا به مادر مایعات داده شود و در صورت لزوم دارو مصرف شود.

ابتدا باید لباس مخصوص زایمان را بپوشید و روی تخت دراز بکشید.

مانیتورهای مختلفی جهت کنترل ضربان قلب، تنفس و فشار خون به شما وصل خواهد شد.

یک ماسک اکسیژن برای اکسیژن رسانی بهتر روی حفره‌های بینی و یا روی دهان و بینی شما قرار داده خواهد شد.

یک آنژیوکت روی رگ دست شما جهت تزریق دارو و سرم به دست شما وصل می‌شود.

متخصص بیهوشی از بی‌حسی موضعی در مناطق خاص استفاده می‌نماید تا اینکه هیچ گونه درد و ناراحتی در حین جراحی نداشته باشید.

در بیشتر موارد در حین سزارین به دلیل استفاده از بی حسی منطقه ای، مادر می تواند بیدار باشد و بعد از تولد نوزاد را در آغوش بگیرد.

پس از بی‌حسی، یک برش روی شکم ایجاد می‌شود، این برش معمولاً به صورت افقی و 3 تا 6 سانتی متر بالاتر از خط موی بیکینی انجام می‌شود.

سپس به آرامی عضلات شکم برش داده می‌شود تا به رحم برسد، برش نهایی در رحم خواهد بود.

برش آخر باید بسیار آرام و با دقت انجام شود تا هیچ گونه آسیبی به نوزاد نرسد.

بعد از اینکه نوزاد بیرون آورده شد، پزشک دهان و بینی نوزاد را ساکشن می‌نماید تا راه هوایی او باز شود، پس از بریدن بند ناف و تمییز کردن نوزاد می‌توانید او را ببینید.

در مرحله‌ی بعد جفت از رحم خارج خواهد شد و رحم با بخیه‌های جذبی دوخته خواهد شد.

برش‌های روی شکم ممکن است با بخیه‌های جذبی و یا بخیه‌های غیر جذبی دوخته شود.

در صورتی که شرایط جسمانی مادر و نوزاد مساعد باشد هر دو به اتاق ریکاوری منتقل می‌شوند.

مراقبت های بعد از زایمان سزارین

اگرچه درد و فشاری که مادر در سزارین تجربه می کند کمتر از زایمان طبیعی است.

اما همانطور که اشاره کردیم دوره نقاهت مادر کمی بیشتر از زایمان طبیعی خواهد بود.

تا زمان بهبودی کامل، مادر باید مراقبت های لازم را انجام دهد تا از مشکلاتی مانند عفونت، خونریزی، باز شدن بخیه و درد شدید جلوگیری کند.

به طور معمول، مادرانی که فرزند خود را با سزارین به دنیا می آورند، 2 تا 4 روز در بیمارستان بستری می شوند.

یکی از مشکلاتی که ممکن است در این دوران ایجاد شود، تشکیل لخته خون است.

به همین دلیل توصیه می شود که پس از 24 ساعت، مادر شروع به فعالیت های سبک کند تا جریان خون طبیعی او باقی بماند.

پس از از بین رفتن اثرات داروهای بی حس کننده یا بی حس کننده، درد شکم شروع می شود.

این درد شبیه دردهای قاعدگی است و در برخی موارد ممکن است شدت آن افزایش یابد.

در این مدت محل بخیه را باید آزاد نگه داشت و به طور مداوم بررسی کرد تا از عفونت جلوگیری شود.

هفته اول و در برخی موارد ماه اول پس از زایمان ممکن است هنگام عطسه، سرفه و حتی ادرار یا مدفوع درد در محل بخیه احساس کنید.

در چنین مواقعی می توانید دست خود را به آرامی زیر محل بخیه قرار دهید تا فشار را کاهش دهید.

در نهایت باید به یاد داشته باشید که استراحت مطلق بعد از سزارین ممنوع است.

مادر باید تا حدودی متحرک باشد تا کمی از درد او کاسته شود.

باید توجه داشته باشید که کار سنگین اکیدا ممنوع است.

برای انجام این کارها بهتر است از فردی کمک بگیرید تا به بخیه ها فشار وارد نشود و روند بهبودی تسریع شود.

زمان دقیق انجام سزارین

زمان طلایی برای انجام سزارین بعد از هفته سی و نهم بارداری است.

قبل از هفته سی و نهم، جنین به رشد خود ادامه می دهد.

بنابراین توصیه می شود برای رشد جنین بعد از هفته سی و نهم سزارین انجام شود اما همانطور که گفته شد در مواقع اورژانسی ممکن است قبل از هفته سی و نهم نیز زایمان انجام شود.

نکته مهم در این زمینه مقایسه این زمان با زمان زایمان طبیعی است.

زایمان طبیعی معمولا بعد از هفته چهل و یکم انجام می شود.

در چنین مواقعی ممکن است فکر کنید هر چه زمان زایمان غیرطبیعی به تعویق بیفتد برای جنین بهتر است.

لازم به ذکر است که اگرچه در این دوران رشد جسمی و حتی ذهنی برای جنین اتفاق می افتد، اما در برخی موارد ممکن است زایمان دیرهنگام جان جنین را به خطر بیندازد.

بهتر است دقیقا در زمانی که پزشک متخصص به شما اطلاع داده است اقدام به زایمان کنید.

خطرات زایمان سزارین

در طی دهه‌های گذشته با پیشرفت‌هایی که در روش‌های مراقبت نوزاد انجام شده است می‌توان گفت که تقریباً تمام زایمان‌ها بدون خطر و عارضه‌ی جدی انجام می‌شود.

در حالی که کارشناسان معتقدند در بسیاری از موارد سزارین به جای زایمان طبیعی غیرضروری است و در برخی موارد حتی می تواند خطراتی را برای مادر و جنین به همراه داشته باشد.

اکثر مادران و نوزادان پس از سزارین هیچ مشکلی را تجربه نمی کنند.

از آنجایی که سزارین یک جراحی بزرگ است، خطر بیشتری نسبت به زایمان طبیعی دارد.

زایمان سزارین یکی از روش‌های زایمان است که هیچ گونه خطر و عارضه‌ای برای مادر و نوزاد ندارد.

مانند هر روش جراحی ممکن است برخی عوارض در حین جراحی یا پس از جراحی ایجاد شود که عبارتند از:

• خونریزی
• عفونت
• آسیب به مثانه و یا روده
• لخته شدن خون
• ترومبوز وریدی
• آسیب به نوزاد
• صدمه به مادر یا نوزاد
• عوارض بیهوشی
• افزایش خطر جفت سرراهی
• حالت تهوع و افت فشار خون به دلیل تاثیر داروهای بی‌حسی
• تاکی کاردی نوزاد (به دلیل تخلیه نشدن مایع از ریه‌های نوزاد، این مشکل در چند روز اول به مرور بهتر خواهد شد.)