عفونت ادراری در بارداری و علائم آن

عفونت ادراری در بارداری یکی از مشکلات شایعی است که ممکن است در زنان باردار رخ دهد.

این عفونت‌ها با ورود باکتری‌ها به دستگاه ادراری و تکثیر در آن منجر به التهاب و عوارض ناخوشایندی می‌شوند.

عواملی مانند تغییرات هورمونی، افزایش حجم و فشار بر روی مجرای ادراری و کاهش قدرت سیستم ایمنی بارداری، زنان را در معرض بیشتری برای عفونت ادراری قرار می‌دهند.

انواع عفونت ادراری در دوران بارداری

دستگاه تولید مثل مستعد عفونت است و بسته به بخشی از سیستم که در آن رخ می‌دهند، نام‌های مختلفی دارند.

عفونت مثانه یا سیستیت

یکی از شایع‌ترین انواع عفونت‌ها، به ویژه در بین زنان، عفونت مثانه است که تعداد زیادی از زنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

مهمترین علت این بیماری، شکل دستگاه تولید مثل زنان است.

کوتاه بودن طول دستگاه ادراری زنان و فاصله کم مقعد تا واژن از علل اصلی این بیماری در زنان است.

پیلونفریت یا عفونت کلیه

این عفونت با عفونت در دستگاه ادراری یا مثانه شروع می‌شود و اگر درمان به تأخیر بیفتد یا اصلاً انجام نشود، یک یا حتی هر دو کلیه با گسترش عفونت‌های ذکر شده، آلوده می‌شوند.

البته خود عفونت کلیه به دو نوع مزمن و حاد تقسیم می‌شود.

پیلونفریت حاد ناشی از هرگونه مشکل یا اختلال در جریان طبیعی و نرمال ادرار است که به درستی درمان نشود یا در بدن کهنه شود و منجر به عوارض جبران‌ناپذیری مانند آسیب کلیه شود.

پیلونفریت مزمن نیز به دلایل مشابه پیلونفریت حاد ایجاد می‌شود، اما در کودکان شایع‌تر است و با عفونت‌های مکرر دستگاه ادراری همراه است.

اگر عفونت کلیه بسیار شدید باشد و با داروهای معمولی قابل درمان نباشد، بیمار باید در بیمارستان بستری شود و ممکن است از درمان‌های جدی‌تری استفاده شود.

دلایل ایجاد عفونت ادراری در بارداری

به دلیل تغییرات فیزیولوژیکی و هورمونی که در این دوران رخ می‌دهد، خطر عفونت ادرار در بارداری افزایش می‌یابد.

عواملی که خطر ابتلا به عفونت ادراری در بارداری را افزایش می‌دهند عبارتند از:

تغییرات هورمونی

در دوران بارداری، سطح استروژن و پروژسترون در بدن زن افزایش می‌یابد.

این تغییرات هورمونی باعث افزایش حجم خون و کاهش تنش مجاری ادراری می‌شود.

این شرایط منجر به کاهش جریان ادرار و افزایش احتمال تجمع باکتری‌ها در مجرای ادراری می‌شود.

افزایش حجم و فشار بر روی مجرای ادراری

در دوران بارداری، حجم رحم و جنین به تدریج افزایش می‌یابد.

افزایش حجم باعث فشار بیشتر بر روی مجرای ادراری می‌شود که می‌تواند باعث مسدودیت و عدم تخلیه کامل ادرار شود.

این شرایط سبب افزایش خطر عفونت ادراری می‌شود.

کاهش قدرت سیستم ایمنی

در دوران بارداری، سیستم ایمنی زن باردار برای حفظ جنین خود تضعیف می‌شود.

این کاهش در عملکرد سیستم ایمنی می‌تواند باعث کاهش مقاومت بدن در برابر باکتری‌ها شود و احتمال ابتلا به عفونت ادراری را افزایش دهد.

تغییرات فیزیولوژیکی در دستگاه ادراری

در دوران بارداری، دستگاه ادراری تحت تأثیر تغییرات فیزیولوژیکی قرار می‌گیرد.

افزایش حجم رحم و جنین، فشار بیشتر بر روی مثانه و مجاری ادراری، و کاهش توان ماهیچه‌های مجرای ادراری، می‌تواند باعث کاهش کارایی دفع ادرار و افزایش احتمال تجمع باکتری‌ها در مجرای ادراری شود.

دفع ادرار ناکافی

در دوران بارداری، برخی زنان ممکن است به دلیل فشار رحم بر روی مثانه و تغییرات هورمونی، دفع ادرار را به تعویق بیندازند.

این عدم تخلیه کامل ادرار می‌تواند باعث تجمع باکتری‌ها در مجرای ادراری شود و خطر ابتلا به عفونت را افزایش دهد.

تغییرات pH ادرار

در دوران بارداری، pH ادرار زن تغییر می‌کند و به سمت قلیایی تر می‌رود.

این تغییرات pH می‌تواند شرایط مناسبی برای رشد باکتری‌ها فراهم کند و خطر ابتلا به عفونت ادراری را افزایش دهد.

عوامل داخلی و خارجی

وجود عوامل داخلی مانند وجود ترشحات واژنی بیشتر در دوران بارداری، میزان قند خون بالا و وجود سنگ کلیه می‌توانند خطر ابتلا به عفونت ادراری را افزایش دهند.

عوامل خارجی مانند استفاده از لوله کاتتریزاسیون و روش‌های دیگر غیر طبیعی برای خارج کردن ادرار ممکن است خطر عفونت ادراری را افزایش دهند.

سابقه عفونت ادراری

زنانی که قبلاً عفونت ادراری داشته‌اند، در خطر بیشتری برای ابتلا به عفونت ادراری در دوران بارداری قرار دارند.

اگر عفونت ادراری قبل از بارداری به درستی درمان نشده باشد، باکتری‌ها ممکن است در مجاری ادراری وجود داشته باشند و عفونت ادراری مجدد عود کند.

علائم عفونت ادراری در بارداری

عفونت ادراری در بارداری ممکن است با علائمی مشخص همراه باشد. در زیر، توضیحاتی درباره علائم شایع عفونت ادرار در بارداری را می‌یابید:

تغییرات در پروسه ادرار کردن

افزایش تعداد دفعات ادرارکردن، احساس سوزش و تحریک در هنگام ادرار کردن، وجود درد در حین ادرارکردن می‌تواند نشانه‌های عفونت ادراری در بارداری باشند.

ادرار غیر عادی

در صورتی که ادرار با بو یا رنگ غیرعادی ترشح شود، نشانه‌ای از عفونت ادراری می‌باشد.

ادرار ممکن است تیره یا دارای رنگ قرمز یا قهوه‌ای باشد.

درد در منطقه کمر و پایین شکم

عفونت مجاری ادراری می‌تواند باعث درد و ترشح در منطقه کمر و پایین شکم شود.

این درد ممکن است ملایم یا شدید باشد و به صورت مزمن یا تیز و شدید تجربه شود.

تغییرات در وضعیت عمومی

عفونت ادراری می‌تواند باعث احساس خستگی، ضعف عمومی، تب و تشنجات خفیف شود.

این تغییرات ممکن است نشانه‌های عفونت سیستمیک باشند که نیاز به اقدامات درمانی فوری دارند.

تأثیرات عفونت ادراری در بارداری بر سلامت باردار و جنین

عفونت ادرار در بارداری ممکن است تأثیراتی بر سلامت باردار و جنین داشته باشد. در زیر، تأثیرات احتمالی عفونت ادراری در بارداری را می‌یابید:

خطر زایمان زودرس و کم وزن متولد

عفونت ادراری ممکن است باعث ایجاد التهاب در رحم و سیستم تولید ادرار شود.

این التهاب می‌تواند به طور غیرمستقیم باعث ایجاد انقباضات زودرس رحم و اختلال در مراحل زایمان طبیعی شود.

ممکن است عفونت باعث کاهش وزن جنین در رحم شود و موجب تولد یک نوزاد کم وزن شود.

عفونت ناشی از آلودگی

در صورتی که عفونت ادراری در بارداری تشدید شود یا درمان مناسب دریافت نکند، می‌تواند به عفونت ناشی از آلودگی رحم (آمنیونیتیس) منجر شود.

این عفونت می‌تواند خطرات جدی برای سلامت باردار و جنین ایجاد کند و نیاز به مداخله و درمان فوری دارد.

خطر انتقال عفونت به نوزاد

در برخی موارد، عفونت ادراری می‌تواند به صورت طبیعی از طریق طریقه تولید ادرار به نوزاد منتقل شود.

این می‌تواند منجر به عفونت ناشی از آلودگی مجاری تنفسی نوزاد بعد از تولد (مانند عفونت ریوی) شود.

راه‌های پیشگیری از عفونت ادراری در دوران بارداری

بارداری دورانی بی‌نظیر با شادی‌های وصف‌ناپذیر برای مادر در طول آن دوران است. دورانی که با تجربیات شگفت‌انگیزی همراه است.

هر بیماری یا مشکلی که در این دوران برای مادر پیش بیاید، ممکن است عواقب بدی برای جنین داشته باشد و این دوران شیرین را برای مادر تلخ و دردناک کند.

به همین دلیل، بهتر است از همان ابتدای بارداری یا حتی قبل از آن، اطلاعات خود را در مورد پیشگیری‌های مؤثر در این دوران افزایش دهیم تا هیچ چیز مانع از لذت بردن از تجربه بی‌نظیر مادر شدن نشود و خطرات احتمالی را به حداقل برسانیم.

اولین و مهم‌ترین راه حل برای پیشگیری از عفونت ادراری در دوران بارداری، نوشیدن آب و مایعات کافی است.

یکی از راه‌های پیشگیری از هر نوع عفونت یا بیماری مرتبط با دستگاه تناسلی، نوشیدن آب و مایعات در طول روز است.

باید به اندازه‌ای آب و مایعات بنوشید که ادرار شما بی‌رنگ یا زرد روشن باشد. نوشیدن آب کافی علاوه بر پیشگیری از عفونت ادراری در دوران بارداری، فواید سلامتی بی‌نظیر دیگری نیز دارد.

سعی کنید مرتباً ادرار کنید و مثانه خود را به طور کامل و منظم تخلیه کنید.

به خاطر داشته باشید که در دوران بارداری، فشار زیادی به مثانه وارد می‌شود و حجم آن نیز کاهش می‌یابد، بنابراین با نگه داشتن ادرار، فشار اضافی به مثانه خود وارد نکنید.

بعد از اجابت مزاج، خود را با دقت فراوان بشویید و از دستمال برای تمیز کردن صحیح خود استفاده کنید. این کار را از عقب به جلو انجام ندهید.

تا حد امکان از استفاده از محصولات بهداشتی مانند ژل‌های شستشو، کرم‌های معطر، اسپری‌ها و صابون‌های معطر قوی خودداری کنید.

حتماً قبل و بعد از رابطه جنسی، ناحیه‌ای را که در آن ادرار می‌کنید، به خوبی بشویید و حتماً بعد از رابطه جنسی ادرار کنید تا هرگونه میکروبی که وارد واژن شما شده است، از بین برود.

برای پیشگیری از تأثیرات نامطلوب عفونت ادرار در بارداری، مهم است که هرگونه علائم عفونت ادراری را به بهترین متخصص زنان و زایمان در سیرجان گزارش دهید و در صورت تشخیص عفونت، درمان مناسب را دریافت کنید.

پزشک شما می‌تواند اقدامات لازم را برای کنترل عفونت و حفظ سلامت شما و جنین انجام دهد.

درمان عفونت ادراری در دوران بارداری 

تمام عفونت‌ها اگر هنوز پیشرفت نکرده و گسترش نیافته باشند، با آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی در دوره‌های کوتاه مدت درمان می‌شوند.

حتی درمان خانگی عفونت ادراری در دوران بارداری نیز در این سطح از بیماری اثرات خوبی دارد.

وقتی پزشک تشخیص دهد که شما عفونت دارید، با توجه به شدت عفونت به شما دارو می‌دهد.

فقط توجه داشته باشید که باید داروهای تجویز شده را دقیقاً در دوره مشخص شده و به موقع استفاده کنید تا مؤثر باشند.

معمولاً برای عفونت ادراری در دوران بارداری از آنتی‌بیوتیک استفاده می‌شود.

اگر این سوال را دارید که برای عفونت ادراری در دوران بارداری چه قرصی مصرف شود؟ باید بگوییم که بیشترین تجربه درمان عفونت ادراری در زنان باردار به صورت درمان عفونت ادراری با سفیکسیم بوده است. البته میزان مصرف این قرص باید توسط پزشک تعیین شود.

تحت هیچ شرایطی دوره درمان خود را ناقص نگذارید. زیرا در این صورت نه تنها عفونت شما درمان نمی‌شود، بلکه ممکن است به قسمت‌های دیگر نیز منتقل شود.

سوالات متداول

از مهم ترین سوالاتی که در حوزه عفونت بارداری پرسیده می شود می توان به موارد زیر اشاره کرد:

عفونت ادراری در بارداری برای جنین ضرر دارد؟

عفونت ادرار در دوران بارداری برای جنین می تواند مضر باشد و این عفونت ها امکان دارد باعث زایمان زودرس، وزن کم کودک در زمان تولد یا عفونت های جنینی شود.

ادرار زن باردار اسیدی است یا قلیایی؟

در زنان باردار ادرار کمی از حد نرمال قلیایی تر می باشد که به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش فعالیت کلیه‌ها در دوران بارداری اتفاق می‌افتد.

این تغیییرات محیط مناسبی برای رشد بعضی از باکتری ها را فراهم می کند و به همین دلیل بررسی منظم ادرار بسیار مهم می باشد.

ادرار زن باردار چه رنگی است؟

رنگ ادرار زنان باردار معمولا زرد کم رنگ تا پررنگ می باشد و این تغییرات به میزان آب بدن و تغذیه بستگی خواهد داشت.

اگر آب کافی مصرف نکنید، رنگ ادرار بانوان تیره تر می شود و درصورتی که از مکمل های بارداری مانند ویتامین B مصرف کنید، امکان دارد زرد پررنگ یا نارنجی دیده شود.

رنگ ادرار در بارداری معمولاً طبیعی می باشد، مگر اینکه با علائم دیگر همراه باشد که نیاز به بررسیتوسط پزشک می باشد.