هیستروسکوپی چیست؟

هیستروسکوپی روش بسیار ساده برای تشخیص بیماری های زنانه است.

به طور کلی می توان هیستروسکوپی را به عنوان یک روش درمانی نیز معرفی کرد.

پزشکان با این تکنولوژی امکان بررسی قسمت های داخلی رحم را داشته و می توان علت و شدت مشکلاتی مثل خونریزی غیرطبیعی رحم را بررسی نمود.

در فرایند هیستروسکوپی از ابزاری به نام هیستروسکوپ استفاده می شود که لوله ای نازک است و در انتهای آن دوربین قرار می گیرد.

انتقال این وسیله به قسمت های مختلف رحم از جمله بخش های داخلی یا دهانه رحم باعث می شود تا پزشک بتواند تصویربرداری دقیقی از قسمت ورودی واژن و تمامی بخش های رحم انجام دهد.

هیستروسکوپی معمولاً با بیهوشی عمومی انجام می شود اما نیازی نیست که برای مدت طولانی در بیمارستان بستری شوید.

مدت زمان انجام هیستروسکوپی حدوداً ۱۰ دقیقه است و ممکن است با مراقبت های قبل و بعد از آن این فرایند تخصصی نهایتاً در ۳۰ دقیقه انجام پذیرد.

هیستروسکوپی در دو نوع تشخیصی و درمانی انجام می شود.

نوع تشخیصی آن برای ارزیابی مشکلات رحم و بررسی علت ناباروری در برخی زوجین است.

می توان هیستروسکوپی را به عنوان یک روش تشخیصی قبل از سایر روش‌گ های درمانی مانند اتساع و کورتاژ انجام داد.

البته این فرایند ممکن است به صورت مکمل همراه با لاپاراسکوپی انجام شود.

هیستروسکوپی درمانی بخشی از درمان بیماری محسوب می شود.

زمانی که افراد با آسیب ها یا ناهنجاری های رحمی مواجه باشند می توان حین هیستروسکوپی علاوه بر تشخیص علت، اقدام به درمان نمود.

انجام هیستروسکوپی و همزمان با آن اقدامات درمانی باعث می شود تا افراد نیاز به جراحی دوم نداشته باشند.

استفاده از ابزارهای کوچک حین هیستروسکوپی باعث می شود تا بیماران در شرایط بهتری مسیر درمان را طی کنند.

موارد کاربردی هیستروسکوپی

همانطور که گفته شد هیستروسکوپی یک راه حل موثر و دقیق برای تشخیص و درمان ناهنجاری های رحمی است.

از آنجایی که آسیب های مربوط به رحم بسیار وسیع و گسترده است امکان درمان و تشخیص بخش زیادی از آنها به واسطه هیستروسکوپی فراهم می باشد.

از مهمترین کاربردهای هیستروسکوپی می توان به تشخیص پولیپ رحم و فیبروم های رحمی اشاره کرد.

حتی می توان ضمن استفاده از این روش تشخیصی به واسطه هیستروسکوپی اقدام به درمان و از بین بردن پولیپ رحم و فیبروم های رحمی نمود.

بررسی مشکلات مربوط به لایه داخلی رحم یا آندومتر به واسطه هیستروسکوپی ممکن است، امکان تشخیص مشکلاتی مثل چسبندگی ها یا سندروم آشرمن به واسطه این روش آسان اما دقیق کمک می کند تا از گسترش بیماری و درگیر شدن بخش های وسیع اندومتر جلوگیری نمود.

بیماری هایی مانند سندروم آشرمن باعث می شود تا الگوی قاعدگی در بانوان تغییر کرده و یا ممکن است قطع قاعدگی اتفاق بیفتد.

این بیماری باعث ایجاد مشکلاتی مثل ناباروری به دلیل چسبندگی رحم می شود.

روش هایی مانند هیستروسکوپی برای تشخیص و درمان این بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرد.

دکتر فاطمه نادری پور در مسیر درمان چنین آسیب هایی به واسطه هیستروسکوپی کاملاً خوش بین بوده و درصد موفقیت آنها چشمگیر است.

امکان تشخیص هرگونه ناهنجاری های رحمی به واسطه هیستروسکوپی ممکن است.

حتی اگر ناهنجاری ها مادرزادی باشد یا مشکلاتی مثل سپتوم در رحم اتفاق افتاده باشد می توان به واسطه هیستروسکوپی اقدام به تشخیص و درمان آن نمود.

یکی از کاربردهای مهم هیستروسکوپی بررسی علت خونریزی غیرطبیعی واژن است.

در صورتی که بانوان دچار خونریزی شدید یا طولانی مدت باشند و قاعدگی شرایط طبیعی نداشته باشند یا خونریزی بین دوره های قاعدگی و بعد از یائسگی رخ دهد می توان با هیستروسکوپی اقدام به ارزیابی و درمان نمود.

مزایای هیستروسکوپی

هیستروسکوپی یکی از دقیق‌ترین روش‌های تشخیصی و درمانی در حوزه زنان است که با کمترین میزان تهاجم به بدن انجام می‌شود.

با این روش می‌توان بیماری‌ها و ناهنجاری‌های رحمی را تشخیص داده و در همان زمان درمان کرد.

از مزایای آن می‌توان به کمترین عوارض احتمالی، درد کم یا حتی بدون درد بودن، انجام سریع و ساده، کاربردهای متنوع و دوران نقاهت کوتاه اشاره کرد.

یکی دیگر از مزایای مهم هیستروسکوپی، امکان درمان برخی ناهنجاری‌ها و بیماری‌های رحمی همزمان با تشخیص آن‌هاست.

این روش به پزشک اجازه می‌دهد بدون نیاز به برش جراحی، مستقیماً داخل رحم را مشاهده کرده و مشکلاتی مانند پولیپ، فیبروم، چسبندگی یا ناهنجاری‌های مادرزادی را شناسایی کند.

دقت بالای هیستروسکوپی نسبت به روش‌هایی مانند سونوگرافی، آن را به ابزاری ارزشمند برای بررسی مشکلات ناباروری، خونریزی‌های غیرطبیعی واژن و سقط‌های مکرر تبدیل کرده است.

از دیگر مزایای این روش می‌توان به بهبود سریع و کاهش عوارض پس از عمل اشاره کرد، به طوری که بیشتر بیماران تنها پس از چند ساعت تا یک روز قادر به بازگشت به فعالیت‌های روزمره خود هستند.

آماده شدن برای عمل هیستروسکوپی

لازم است هیستروسکوپی را به گونه‌ای برنامه‌ریزی کنید که با دوران قاعدگی تداخل نداشته باشد. پیش از انجام عمل، باید با متخصص زنان مشورت کرده و در صورت نیاز از داروهایی استفاده کنید که به باز شدن دهانه رحم کمک می‌کنند.

در جلسات مشاوره معمولاً تأکید می‌شود که تا ۲۴ ساعت پس از هیستروسکوپی از شست‌وشوی داخلی واژن خودداری کنید. این عمل توسط پزشک زنان انجام شده و معمولاً نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد و بیمار همان روز مرخص می‌شود.

برای کاهش درد و ناراحتی، بسته به شرایط بیمار ممکن است از داروهای بی‌حسی، داروهای آرام‌بخش یا در موارد خاص بیهوشی عمومی استفاده شود.

در برخی موارد، برای بهبود دید داخل رحم، گاز یا محلول نمکی یا قندی وارد رحم می‌گردد.

در صورت نیاز به نمونه‌برداری یا خارج کردن بافت‌های غیرطبیعی، ابزارهای هیستروسکوپی به کار گرفته می‌شوند که ممکن است زمان عمل را طولانی‌تر کنند.

هیستروسکوپی می‌تواند تحت بی‌حسی موضعی یا بیهوشی کامل انجام شود؛ برخی بیماران ترجیح می‌دهند در طول عمل بیدار باشند و برخی دیگر مایل‌اند هیچ‌چیز احساس نکنند.

مدت زمان انجام این روش بسته به نوع آن متفاوت است.

هیستروسکوپی تشخیصی معمولاً بین ۵ تا ۱۵ دقیقه و هیستروسکوپی درمانی ممکن است بیش از ۳۰ دقیقه طول بکشد، به‌ویژه اگر همراه با عمل دیگری مانند لاپاراسکوپی انجام شود.

هیستروسکوپی چطور انجام می‌شود؟

اگر به فیلم هیستروسکوپی نگاه کنید، خواهید دید که پزشک با استفاده از یک لوله باریک مجهز به دوربین و نور، داخل رحم را بررسی می‌کند.

در ابتدا، بی‌حسی موضعی یا بیهوشی عمومی اعمال می‌شود و سپس با کمک ابزاری به نام اسپکولوم (speculum) دهانه رحم باز نگه داشته می‌شود.

پس از آن، هیستروسکوپ وارد رحم شده و برای بهبود دید داخل حفره رحم و باز شدن لوله‌های فالوپ، گاز یا محلول نمکی وارد رحم می‌گردد.

هیستروسکوپی یک روش سرپایی است که معمولاً نیاز به بستری در بیمارستان یا مراقبت ویژه ندارد.

برای کاهش درد، معمولاً بی‌حس‌کننده در ناحیه دهانه رحم استفاده می‌شود و در برخی موارد، بسته به شرایط یا ترجیح بیمار، بیهوشی عمومی انجام می‌گیرد.

این عمل به طور کلی بین ۱۰ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد که مدت زمان آن به هدف انجام هیستروسکوپی بستگی دارد.

بهترین زمان برای انجام هیستروسکوپی

اگر چرخه قاعدگی شما منظم باشد، جراح معمولاً اولین هفته پس از پایان قاعدگی و توقف خونریزی را برای انجام این عمل انتخاب می‌کند، زیرا در این زمان بررسی داخل رحم دقیق‌تر انجام می‌شود.

خانم‌های یائسه نیز می‌توانند در هر زمان هیستروسکوپی انجام دهند و محدودیتی برای آن‌ها وجود ندارد.

مراقبت‌های بعد از هیستروسکوپی

هیستروسکوپی یک روش کم تهاجم و ساده محسوب می شود به گونه ای که بسیاری از بانوان بعد از انجام هیستروسکوپی قادر به انجام فعالیت های عادی و روزانه خود هستند.

استراحت کردن بعد از انجام چنین روش های تشخیصی و درمانی بسیار مهم است و توصیه می شود که حداقل تا پایان همان روز استراحت کرده و از انجام فعالیت های غیر ضروری خودداری کنید.

در صورتی که برای هیستروسکوپی تحت بیهوشی عمومی قرار گرفته اید بهتر است تا عادی شدن شرایط جسمی چند روز را استراحت کنید.

بعد از این سیروسکوپی می توانید تغذیه طبیعی و روزانه خود را از سر بگیرید.

منع غذایی در این دوره وجود ندارد اما بهتر است که برای تقویت بدن از خوراکی های مقوی و ارزشمند استفاده کنید.

یک الی چند روز بعد از هیستروسکوپی انقباضات رحمی مشابه با انقباضات دوران پریود کاملاً طبیعی است.

ممکن است خونریزی های جزئی و لکه بینی را تا چند روز مشاهده کنید که جای نگرانی ندارد و تا زمانی که با درد شدید همراه نباشد نیازی به مراجعه به پزشک نخواهید داشت.

یک هفته بعد از هیستروسکوپی از انجام روابط جنسی خودداری کنید به خصوص زمانی که دچار خونریزی و لکه بینی هستید تا قطع کامل لکه بینی از انجام روابط جنسی پرهیز نمایید.

اگر بعد از هیستروسکوپی و تا زمانی که خونریزی خفیف یا لکه بینی وجود دارد رابطه جنسی داشته باشید خطر ابتلا به عفونت افزایش خواهد یافت.

بهتر است که بعد از هیستروسکوپی تمامی نکات مراقبتی را رعایت کنید تا از عوارض شایع این روش تشخیصی محفوظ بمانید.

قطعاً اگر با کوچک ترین عوارض و مشکلات مواجه شوید مسیر درمان برای افراد سخت تر شده و با چالش های مختلفی روبرو می شود.

بهتر است که همواره به سلامت جسمی خود اهمیت داده و بعد از هیستروسکوپی از انجام فعالیت های غیر ضروری پرهیز کنید.

حتی اگر محدودیت و مشکلی احساس نمی کنید حتماً نکات مراقبتی را رعایت کنید و در این مورد کوتاهی نکنید‌.

عوارض هیستروسکوپی

به طور کلی هر روشی که برای درمان و بررسی آسیب ها انجام می شود، ممکن است با عوارض محدود و گاهاً شدید همراه باشد.

این مسئله در مورد روش تشخیصی هیستروسکوپی نیز صدق می کند و ممکن است برخی از افراد در مسیر درمان با عوارض احتمالی آن مواجه شوند.

اگر چه هیستروسکوپی یک روش کم خطر و ایمن محسوب می شود اما گاهی اوقات عوارض این فرایند را نمی توان نادیده گرفت.

در موارد نادر دیده می شود که در فرایند هیستروسکوپی آسیب های تصادفی به رحم وارد می شود.

البته متخصصان می توانند در مسیر درمان جراحات پیش آمده را ترمیم کنند اما ممکن است مسیر درمان برای افراد کمی سخت و طولانی شود.

احتمال آسیب تصادفی به دهانه رحم نیز وجود دارد، البته این عارضه نادر است و در صورتی که اتفاق بیفتد امکان ترمیم آن نیز فراهم است.

برخی از بانوان حین انجام هیستروسکوپی یا بعد از آن دچار خونریزی های غیرطبیعی و بسیار زیاد می شوند.

معمولاً این تغییرات غیر عادی زمانی اتفاق می افتد که فرد تحت بیهوشی عمومی قرار می گیرد و ممکن است کنترل این عارضه با وجود مصرف چنین داروهایی کمی سخت باشد.

یکی دیگر از عوارض هیستروسکوپی عفونت رحم است، ممکن است در طی انجام هیستروسکوپی و در صورت انتقال آلودگی به رحم مشکلاتی مثل عفونت اتفاق بیفتد.

عفونت رحم همراه با ترشحات بد بوی واژن، تب یا خونریزی شدید است و می توان برای درمان آن برای دوره ای کوتاه از آنتی بیوتیک های مخصوص استفاده نمود.

احساس ضعف بعد از هیستروسکوپی یکی از نگرانی های مهم برای زنان است.

اگر چه این عوارض خطرناک نیستند اما ممکن است فرد تا مدت چند روز با احساس ضعف و بی حالی شدید مواجه باشد که معمولاً برای کسانی اتفاق می افتد که هیستروسکوپی را بدون بیهوشی انجام داده اند.

نتایج آمارها در این خصوص نشان می دهد که معمولاً از هر ۲۰۰ زنی که تحت هیستروسکوپی قرار می گیرد فقط ۱ نفر دچار ضعف شدید می شود.

آیا هیستروسکوپی درد دارد؟

احساس درد در هیستروسکوپی معمولاً در افراد مختلف متفاوت است.

برخی از خانم‌ها در طول انجام این عمل درد بسیار خفیفی دارند و برخی دیگر ممکن است درد بیشتری تجربه کنند.

در حین انجام عمل، اگر درد شما زیاد است، بهتر است سریعاً به پزشک یا پرستار اطلاع دهید تا از بی‌حسی بیشتر یا روش بی‌هوشی عمومی استفاده شود.

چه کسانی نباید از هیستروسکوپی استفاده کنند؟

معمولاً جراح پیش از انجام هیستروسکوپی، سابقه بیمار را بررسی کرده و سلامت فعلی او را ارزیابی می‌کند.

با وجود مزایای زیاد این روش، هیستروسکوپی برای همه مناسب نیست.

افرادی که باردار هستند یا دچار عفونت لگنی هستند، به هیچ عنوان نباید از این روش استفاده کنند.

تفاوت بین هیستروسکوپی و لاپاراسکوپی

هرچند هیستروسکوپی و لاپاراسکوپی هر دو از روش‌های جراحی کم‌تهاجمی هستند، اما اهداف و کاربردهای متفاوتی دارند.

در هیستروسکوپی، پزشک یک تلسکوپ باریک و دارای نور را از طریق واژن و دهانه رحم وارد می‌کند تا وضعیت داخل رحم را بررسی کرده و در صورت لزوم درمان را آغاز کند.

هدف اصلی این روش، ارزیابی و درمان مشکلات داخل حفره رحم است.

در مقابل، لاپاراسکوپی با ایجاد برش‌های کوچک روی شکم انجام می‌شود و پزشک با استفاده از لاپاراسکوپ یا دوربین، اندام‌های خارج از رحم مانند تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ را بررسی می‌کند.

این روش معمولاً برای شرایطی مانند آندومتریوز و درد لگن به کار می‌رود.

هزینه هیستروسکوپی چقدر است؟

تعیین هزینه هیستروسکوپی به عوامل مختلفی مانند نوع عمل (تشخیصی یا درمانی)، نوع بیهوشی، محل انجام عمل (کلینیک یا بیمارستان)، دستمزد جراح، هزینه درمان‌های تکمیلی و سایر موارد بستگی دارد و نمی‌توان مبلغ دقیقی برای آن مشخص کرد.

به طور کلی، هزینه هیستروسکوپی معمولاً کمی بیشتر از جراحی باز است، اما با توجه به عوارض کمتر، گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه محسوب می‌شود.

هیستروسکوپی تشخیصی معمولاً ارزان‌تر است زیرا زمان انجام آن کوتاه‌تر بوده و به تجهیزات پیشرفته نیاز ندارد، در حالی که در هیستروسکوپی درمانی، به دلیل استفاده از ابزارهای جراحی، مدت زمان طولانی‌تر عمل و مراقبت‌های پس از آن، هزینه افزایش می‌یابد.