خونریزی غیر طبیعی رحم

خونریزی غیر طبیعی رحم

خونریزی رحم در هر چرخه قاعدگی اتفاق می افتد و به طور طبیعی همه بانوان از دوران بلوغ تا یائسگی این تجربه را هر ماه خواهند داشت.

یکی از مسائلی که اغلب خطرناک و نگران کننده است خونریزی های غیرطبیعی رحم است.

خونریزی غیرطبیعی به هر نوع اختلال خونریزی گفته می شود که خارج از الگوی طبیعی قاعدگی رخ داده و برای مدت طولانی تکرار می شود

خونریزی غیر طبیعی رحم را گاهاً با نام خونریزی بدون تخمک گذاری هم می شناسند و ممکن است میزان خونریزی رحم بیش از حد معمول یا برای مدت طولانی باشد که باعث می شود شرایط جسمی بانوان تغییر کرده و وضعیت و سلامت آنها را به خطر می اندازد.

انواع خونریزی غیرطبیعی رحم

منوراژی: منوراژی وضعیتی است که در آن میزان خونریزی در یک چرخه قاعدگی به دلیل وجود تومورهای بدخیم بیش از ۸۰ سی‌سی است.

هیپومنوره: به وضعیتی اشاره دارد که در آن میزان خونریزی کم و سبک است و معمولاً در افرادی که قرص‌های ضدبارداری مصرف می‌کنند، رخ می‌دهد.

متروراژی: وضعیتی که در آن لکه‌بینی یا خونریزی بین چرخه‌های قاعدگی رخ می‌دهد.

الیگومنوره: وضعیتی که در آن فاصله بین دو چرخه قاعدگی بیش از ۳۵ روز است.

پلی‌منوره: وضعیتی که در آن فاصله بین دو چرخه قاعدگی کمتر از ۲۱ روز است.

زنان جوان در دهه‌های ۲۰ و ۳۰ زندگی: یکی از علل شایع خونریزی در زنان، بارداری است. بسیاری از زنان در چند ماه اول بارداری طبیعی خونریزی را تجربه می‌کنند. برخی از قرص‌های ضدبارداری یا دستگاه‌های داخل رحمی (IUD) نیز می‌توانند باعث خونریزی غیرطبیعی شوند.

زنان در دهه ۴۰ و اوایل دهه ۵۰ زندگی: در سال‌های منتهی به یائسگی و در شروع یائسگی، زنان ماه‌ها بدون تخمک‌گذاری را تجربه می‌کنند. این می‌تواند باعث خونریزی غیرطبیعی رحم، از جمله پریودهایی با خونریزی شدید و خونریزی سبک نامنظم شود.

علائم خونریزی غیر طبیعی رحم چیست؟

علائم خونریزی غیر طبیعی رحم چیست؟
علائم خونریزی غیر طبیعی رحم چیست؟

بسیاری از افراد تصور می کنند که خونریزی غیرطبیعی رحم به این معناست که فرد یکباره دچار خونریزی شود یا برای مدت طولانی لکه بینی را تجربه کند.

به طور کلی این اختلال با علائمی همراه است که مهمترین آنها عبارتند از:

خونریزی شدید پریودی

منوراژی یا هایپرمنوره به این معناست که فرد در دوران قاعدگی نیاز به تعویض تامپون و نوار بهداشتی در هر ساعت دارد.

اگر برای چندین ساعت متوالی میزان خونریزی پریود آنقدر شدید باشد که فرد از انجام فعالیت های شخصی باز بماند و نیاز به تعویض زود هنگام پد بهداشتی داشته باشد می توان گفت که فرد به یک نوع اختلال خونریزی مبتلا شده است.

خونریزی یا لکه بینی بین دو قاعدگی

یکی دیگر از نشانه های خونریزی غیر طبیعی رحم لکه بینی یا خونریزی بین دو قاعدگی است و این نشان می دهد که فرد با اختلالات هورمونی یا مشکلات رحمی مواجه شده است.

طولانی شدن قاعدگی

به طور طبیعی قاعدگی برای زنان ۷ روز طول می کشد که البته با لکه بینی‌های بعد از آن این زمان تا ۱۰ روز طبیعی تلقی می گردد.

اما در صورتی که پریود با شدت روزهای اولیه بیش از ۷ روز طول بکشد می توان شرایط را غیرطبیعی دانست که به علت خونریزی رحم طولانی فرد دچار مشکلات ناشی از آن خواهد شد.

نامنظم بودن چرخه های قاعدگی

در صورتی که فاصله بین دو قاعدگی کمتر از ۲۱ روز یا بیشتر از ۳۵ روز باشد می توان این مسئله را اختلال و قاعدگی نامنظم دانست.

معمولا در این شرایط بانوان تاریخ و تایم دقیق از قاعدگی خود ندارند و ممکن است در هر زمانی که انتظار نمی رود خونریزی قاعدگی شروع شود.

با این حال می توان این نوع خونریزی را یک شرایط غیرطبیعی دانست که مربوط به سلامت و عملکرد رحم است.

نداشتن قاعدگی بیش از سه ماه

عدم قاعدگی در دوران بارداری، شیردهی و یائسگی کاملاً طبیعی است .

اگر در این شرایط قرار ندارید و بدون هیچ دلیل خاصی بیش از سه ماه قاعدگی اتفاق نمی افتد می توان آن را یکی از علائم مهم خونریزی غیر طبیعی رحم دانست معمولاً به این وضعیت آمنوره ثانویه نیز گفته می شود.

خونریزی پس از یائسگی

در دوران یائسگی، قاعدگی و خونریزی های پریود نامنظم می شود اما بعد از طی کردن این مراحل و بعد از یائسگی هیچ نوع خونریزی نباید اتفاق بیفتد.

در صورتی که فرد یکباره متوجه شود که پس از یائسگی خونریزی غیرطبیعی رحم اتفاق افتاده نشانه یک شرایط غیر عادی و احتمال ایجاد سرطان رحم یا دهانه رحم است.

احساس خستگی یا ضعف

خستگی مداوم، بی‌حالی یا ضعف، به خصوص اگر با خونریزی شدید یا طولانی مدت همراه باشد، ممکن است نشانه کم‌خونی یا علائم کم‌خونی شدید در زنان باشد.

در واقع، خونریزی شدید یا طولانی مدت رحم می‌تواند منجر به کاهش سطح آهن در بدن و در نتیجه کم‌خونی فقر آهن شود.

دلایل خونریزی غیرطبیعی رحم

دلایل خونریزی غیرطبیعی رحم
دلایل خونریزی غیرطبیعی رحم

خونریزی خارج از پریودی اگر در مدت زمان نامناسب و به طور طولانی ادامه پیدا بکند نشان می دهد که شرایط طبیعی بدن از حالت نرمال خارج شده و در یک موقعیت اضطراری قرار گرفته است.

به طور طبیعی ۱ تا ۷ روز خونریزی قاعدگی طبیعی است به شرط آنکه میزان خونریزی به مرور زمان کمتر شده و بدن کاملاً در حالت طبیعی قرار می گیرد.

زمانی که فرد به واسطه مشکلات مختلف دوران قاعدگی را سنگین و غیرطبیعی تجربه می کند یا برای مدت طولانی ادامه پیدا می کند نشانه یک اختلال بزرگ در سلامت رحم است.

از مهمترین علل خونریزی غیر طبیعی رحم می توان به اختلالات هورمونی اشاره کرد.

یکی از مهمترین مشکلاتی که گاهاً به صورت پنهان در بدن اتفاق می افتد عدم تعادل هورمونی است که در بدن زنان گاهاً خود را به شکل یک خونریزی رحمی طولانی مدت و غیر طبیعی نشان می دهد.

اختلالات هورمونی معمولاً در شروع دوران قاعدگی و یا نزدیک به یائسگی بیشتر دیده می شود.

در صورتی که تنظیم هورمون در بدن بانوان برقرار نباشد نظم چرخه قاعدگی از بین رفته و ممکن است بانوان علاوه بر خونریزی های غیرطبیعی دچار عدم تخمک گذاری، تنبلی تخمدان یا چاقی شوند.

یکی دیگر از مهمترین علل ایجاد خونریزی های غیرطبیعی رحم وجود توده های غیر سرطانی و خوش خیم در رحم است.

این تومورها با توجه به محل، اندازه و ماهیت خود می توانند باعث ایجاد انسداد در دهانه رحم شوند.

البته اگر این توده ها عاملی برای تحریک دیواره های رحمی باشند احتمال ایجاد خونریزی غیر طبیعی نیز وجود دارد.

با این حال مهمترین توده های خوشخیم که عامل اصلی خونریزی های غیرطبیعی رحم هستند را می توان با نام های پولیپ، آندومتریوز و فیبروم رحم شناخت.

اگر چه رشد این سلول ها باعث ایجاد بیماری های خطرناک مثل سرطان نمی شود اما تاثیر زیادی بر نظم قاعدگی، سلامت رحم و باروری در زنان دارد.

یکی از دلایل خونریزی های رحمی وجود سلول های سرطانی یا قرار گرفتن در مرحله پیش سرطان است.

هر نوع تغییرات غیرطبیعی در بافت رحم یا دهانه رحم که باعث رشد سلول های غیرطبیعی شود منجر به تخریب عروق خونی، التهاب یا رشد بافت های غیر طبیعی خواهد شد که در نتیجه فرد دچار خونریزی های شدید، طولانی یا نامنظم می شود.

احتمال وجود این عارضه بسیار کم است اما در صورتی که خونریزی های غیر طبیعی ادامه دار می شود و با علائم هشدار دهنده همراه است حتماً برای بررسی دقیق آن و برای رد احتمال سرطان چکاپ های تخصصی را انجام دهید.

از مهمترین انواع سرطان که عاملی برای خونریزی غیر طبیعی رحم است می توان به سرطان رحم، سرطان دهانه رحم، سرطان واژن و سرطان تخمدان اشاره کرد.

موارد دیگری مثل عفونت دستگاه تناسلی یا ابتلا به بیماری های مقاربتی از دیگر علل خونریزی‌های غیر طبیعی رحم هستند.

این بیماری ها باعث می شود تا التهابات شدید در بافت های داخلی رحم اتفاق بیفتد.

اگر این التهاب به دهانه رحم و واژن کشیده شود به مرور زمان فرد دچار لکه بینی یا خونریزی خواهد شد که اغلب خارج از دوره قاعدگی اتفاق می افتد.

مصرف برخی از داروها باعث می شود تا بانوان بدون هیچ دلیل موجهی دچار خونریزی رحمی طولانی و غیرطبیعی شوند و حتی ممکن است در این شرایط روند قاعدگی برای آنها تشدید شده و برای روزهای طولانی تری ادامه پیدا کند.

این داروها شامل داروهای رقیق کننده خون مانند آسپرین است.

البته برخی داروهای ضد بارداری و تمامی داروهایی که برای درمان سرطان پستان مورد استفاده قرار می گیرند نیز عاملی برای ایجاد این تغییرات خواهد بود.

خونریزی عصبی رحم یکی از مشکلاتی است که اغلب بانوان ممکن است در دوران بارداری، هنگام سقط جنین یا کورتاژ تجربه کنند.

بارداری خارج از رحم و یا آسیب های فیزیکی به رحم و انواع بیماری هایی که مربوط به کلیه، کبد، تیروئید و غدد فوق کلیوی می شود می توانند عملکرد رحم را تحت تاثیر قرار دهند.

این موارد هر کدام باعث می شود تا بانوان در دوره ای که انتظار ندارند دچار خونریزی های رحمی شوند که یک شرایط کاملا غیر طبیعی است.

استرس مزمن سطح هورمون کورتیزول را افزایش می دهد که تعادل هورمون هایی مثل استروژن و پروژسترون را مختل می کند.

این ناهماهنگی در میزان هورمون ها باعث می شود تا بانوان در دوره های مختلفی دچار خونریزی های غیرطبیعی رحم شوند.

حتی ممکن است این شرایط به صورت قطع خونریزی رحم یا خونریزی های شدید و لکه بینی بین دوره های قاعدگی رخ دهد.

در نظر داشته باشید که تشخیص علت خونریزی غیر طبیعی رحم بر عهده پزشک متخصص است.

پس اگر با این علائم مواجه هستید نباید نگران شوید که چه مشکلات شدیدی برای رحم و سلامت آن اتفاق افتاده است.

در اغلب موارد خونریزی غیر طبیعی رحم با چکاپها و معاینات اولیه و مصرف انواع داروها قابل درمان است.

پس بهتر است بدون نگرانی و بدون انجام روش های درمانی خودسرانه به پزشک متخصصی همچون دکتر فاطمه نادری پور مراجعه کرده و اقدامات موثر را برای کنترل شرایط انجام دهید.

خونریزی بعد از رابطه جنسی

خونریزی بعد از رابطه جنسی معمولاً نشانه یک مشکل جدی نیست و ناشی از عواملی مانند خشکی واژن، کمبود روانکاری یا تحریک ناکافی است.

اگر این خونریزی به طور مکرر رخ دهد یا با علائم دیگری مانند درد لگن یا ترشحات غیرمعمول همراه باشد، باید توسط پزشک بررسی شود.

برخی از علل خونریزی غیرطبیعی و مکرر بعد از رابطه جنسی عبارتند از:

  • عفونت دهانه رحم
  • پولیپ رحم و فیبروم رحم
  • روش‌های هورمونی و IUD برای پیشگیری از بارداری
  • آسیب یا ضربه در طول رابطه جنسی
  • واژینیت آتروفیک و یائسگی

تشخیص خونریزی غیرطبیعی رحم

برای تشخیص دقیق خونریزی غیرطبیعی رحم، پزشک ابتدا شرح حال دقیقی از چرخه قاعدگی بیمار، احتمال بارداری، روش‌های پیشگیری از بارداری، وضعیت باروری و استرس اخیر او می‌گیرد. این سوالات عبارتند از:

  • آیا پریود شما منظم است؟
  • دوره پریود شما چقدر طول می‌کشد؟
  • خونریزی چقدر شدید است؟
  • آیا بین پریودها لکه بینی دارید؟
  • آیا بعد از رابطه جنسی خونریزی می‌کنید؟

این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند تا الگوی قاعدگی شما را بهتر درک کند و در صورت وجود اختلال، آزمایش‌ها و درمان‌های مناسب را توصیه کند.

سپس، بر اساس شرایط شما، یک یا چند مورد از روش‌های زیر را برای بررسی بیشتر تجویز می‌کند:

  • آزمایش خون: برای بررسی کم‌خونی، عدم تعادل هورمونی، عملکرد تیروئید و سایر اختلالات زمینه‌ای.
  • سونوگرافی: برای بررسی ساختار داخلی رحم و تخمدان‌ها و تشخیص اختلالاتی مانند فیبروم رحمی.
  • هیستروسکوپی در سیرجان: برای بررسی سلول‌ها یا ضایعات غیرطبیعی.
  • معاینه لگن و پاپ اسمیر: برای بررسی سلامت دهانه رحم و احتمال عفونت رحم، التهاب دهانه رحم و سرطان دهانه رحم.
  • تصویربرداری: تصویربرداری رزونانس مغناطیسی یا MRI از امواج رادیویی و آهنرباهای قدرتمند برای تولید تصاویر دقیق از رحم استفاده می‌کند. این روش اغلب استفاده نمی‌شود، اما می‌تواند به تشخیص آدنومیوز یا اندومتریوز کمک کند.

این روش‌ها به پزشک شما کمک می‌کنند تا علت دقیق خونریزی شما را تعیین کرده و درمان مناسب را برای شما آغاز کند.

درمان خونریزی غیرطبیعی رحم در سیرجان

بسته به شرایط بیمار، سن، علت خونریزی و تشخیص، پزشک ممکن است درمان‌های زیر را تجویز کند:

  • قرص‌های ضدبارداری: برای کنترل و تنظیم چرخه قاعدگی با کمک استروژن و پروژسترون موجود در قرص
  • استفاده از داروهای ضدالتهاب: مصرف داروهایی مانند ژلوفن و ناپروکسن چند روز قبل از شروع پریود منجر به کاهش حجم خون می‌شود.
  • دستگاه داخل رحمی (IUD): علاوه بر جلوگیری از بارداری، به ترشح هورمون‌ها و تنظیم آنها کمک می‌کند.
  • اتساع و کورتاژ (D&C): برای برداشتن نمونه‌ای از آندومتر رحم برای ارزیابی رحم
  • هیسترکتومی: نوعی جراحی که در آن رحم به طور کامل برداشته می‌شود و فرد دیگر پریود نخواهد شد و قادر به بارداری نخواهد بود.
  • ابلیشن آندومتر: نوعی جراحی که در آن ممکن است در برخی از زنان با برداشتن پوشش داخلی رحم، تمام خونریزی قاعدگی متوقف شود.

دکتر فاطمه نادری پور

عضو انجمن بین المللی زیبایی و سلامت جنسی زنان
فعالیت تخصصی در رشته زنان و زایمان از سال ۱۳۹۵ تا کنون
فارغ التحصیل پزشکی عمومی از دانشگاه علوم پزشکی کرمان
پذیرفته شده در دانشگاه شهید بهشتی تهران در رشته تخصصی زنان و زایمان در سال ۱۳۹۱