پولیپ رحم چیست؟

پولیپ رحم که به آن پولیپ آندومتر هم گفته می شود توده های غیرطبیعی هستند که در لایه داخلی رحم رشد می کنند.

در اکثر مواقع پولیپ های رحمی غیر سرطانی هستند و توده های خوش خیم شناخته می شوند.

در موارد نادر ممکن است این سلول ها به سلول های سرطانی تبدیل شده و به شکلی پایدار در بدن حضور پیدا کنند.

رشد این سلول ها در صورت بدخیم بودن شرایط و سلامت بدن را به طور کلی مختل می کنند.

پولیپ رحمی می تواند به دیواره داخلی رحم متصل شود.

گاهی اندازه آنها به کوچکی یک کنجد است و گاهی به بزرگ توپ گلف می شود.

پولیپ رحم به دو دسته تقسیم می شود، پولیپ اندومتر و پولیپ دهانه رحم.

به پولیپ رحم، پولیپ آندومتر نیز گفته می شود، بخش داخلی رحم را آندومتر می گویند که هر ماه پوشش داخلی آن در طول قاعدگی ریزش پیدا می کند.

پولیپ آندومتر ممکن است بدون علامت باشد یا علائمی مثل پریود سنگین یا خونریزی بین دوره ای را ایجاد می کند.

هر چقدر که پولیپ های آندومتر بزرگ تر باشند باعث ایجاد گرفتگی های شدید در قاعدگی می شود.

پولیپ دهانه رحم در پوشش داخلی دهانه رحم و در بالای واژن قرار می گیرد.

این عارضه ممکن است علامتی نداشته باشد یا اینکه باعث شود در دوره های بین قاعدگی و به خصوص هنگام رابطه جنسی فرد دچار لکه بینی شود.

انواع پولیپ رحم

پولیپ‌های رحم به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

پولیپ‌ آندومتر

پولیپ‌های رحم که به آنها پولیپ‌های آندومتر نیز گفته می‌شود، از آندومتر، لایه داخلی رحم که هر ماه در طول قاعدگی ریزش می‌کند، ناشی می‌شوند.

پولیپ‌های آندومتر ممکن است کاملاً بدون علامت باشند یا علائمی مانند قاعدگی‌های شدید یا خونریزی بین دوره‌ها ایجاد کنند.

گاهی اوقات، پولیپ‌های بزرگ آندومتر می‌توانند باعث گرفتگی عضلات قاعدگی شوند.

پولیپ‌ دهانه رحم

پولیپ‌های دهانه رحم در لایه داخلی دهانه رحم که در بالای واژن قرار دارد، ایجاد می‌شوند.

آنها ممکن است بدون علامت باشند یا باعث لکه‌بینی بین دوره‌ها، به خصوص در هنگام رابطه جنسی، شوند.

علت ایجاد پولیپ رحم چیست؟

تقریبا همه کسانی که مبتلا به پولیپ رحم هستند نمی دانند که علت اصلی آن چیست.

در حال حاضر تحقیقاتی که در این مورد انجام شد باز هم به نتایج مشخصی نرسیده و علت اصلی بروز این مشکل مشخص نشده است.

نظر متخصصان و دکتر فاطمه نادری پور بر این است که عواملی می تواند باعث بروز یا تشدید پولیپ های رحمی در بانوان مجرد و زنان متاهل شود.

یکی از مهمترین و موثرترین دلایل ایجاد پولیپ رحم عدم تعادل هورمونی است.

افزایش سطح هورمون استروژن باعث ضخیم شدن دیواره رحم می شود و ریسک ایجاد و رشد پولیپ های رحمی را افزایش می دهد.

افرادی که به سندروم تخمدان پلی کیستیک مبتلا هستند تعادل هورمونی صحیحی در استروژن و تستوسترون ندارند و این اختلال باعث افزایش میزان هورمون های داخلی و نهایتاً پولیپ رحم می شود.

اختلال در سیستم درون ریز به معنی عدم کارکرد صحیح غده های هورمونی است.

اگر تخمدان ها، غده های هیپوفیز و غده های تیروئیدی نتوانند سطح هورمون های استروژن و تستوسترون را به درستی تغییر دهند ریسک ابتلا به پولیپ رحم در بانوان به ویژه دختران مجرد افزایش پیدا می کند.

التهاب مزمن و التهابی که در پوشش داخلی رحم اتفاق می افتد را با نام آندومتریوز می‌ شناسند و زمینه را برای ایجاد پولیپ رحمی فراهم می کند.

عوامل دیگری مثل سن بانوان در ایجاد پولیپ رحم نقش دارد.

به عنوان مثال در موارد نادر دیده می شود که بانوان زیر ۲۰ سال درگیر پولیپ آندومتر شوند.

احتمال اینکه این بیماری با افزایش سن اتفاق بیفتد نیز بیشتر است و در دهه پنجم زندگی به اوج خود می رسد.

گاهی اوقات مصرف داروهای هورمونی خطر ایجاد پولیپ رحم را افزایش می دهد البته در این مورد سابقه خانوادگی نیز نقش مهمی دارد.

علائم پولیپ رحم

به طور معمول علائم پولیپ رحم برای همه افراد اتفاق می افتد، درصد کمی از بانوان هستند که در ابتدای بیماری علائم خاص تجربه نمی کنند.

این افراد به مرور زمان متوجه می شوند که مشکلاتی مثل خونریزی بعد از رابطه جنسی برای آنها رخ می دهد.

مهمترین و شایع ترین علامت پولیپ، پریودهای نامنظم است و حتی ممکن است خونریزی های غیر عادی بین دو قاعدگی اتفاق بیفتد.

این افراد معمولاً هنگام قاعدگی خونریزی شدید و درد شدیدی را تجربه می کنند و ممکن است به مرور زمان متوجه شوند که علائم دیگری مثل افتادگی رحم یا ناباروری برای آنها اتفاق افتاده است.

از مهمترین علائم پولیپ رحم در دختران مجرد و بانوان جوان می توان به ترشحات غیر طبیعی واژن هم اشاره کرد.

این افراد معمولاً از درد و ناراحتی و گرفتگی های لگن شکایت می کنند و معتقدند که دچار کم خونی و پریودهای نامنظم شده اند بدون اینکه علت یا شرایط خاصی را تجربه کنند.

توجه داشته باشید که علائم پولیپ هر چقدر که وسیع تر و شدیدتر باشد نشان می دهد که این توده ها در حال رشد هستند و وسعت بیشتری پیدا کرده است.

از آنجایی که این توده ها اغلب خوش خیم و غیر سرطانی هستند ممکن است نگرانی بابت این بیماری چندان زیاد نباشد.

باید داشته باشید که اگر پولیپ ها سرطانی یا مشکوک به سرطان باشند علائم خاصی از خود نشان می دهند که ممکن است شباهت زیادی به پولیپ های خوش خیم داشته باشد.

کسانی که درگیر پولیپ های سرطانی هستند خونریزی های غیرطبیعی و طولانی را حتی بعد از یائسگی تجربه می کنند.

این افراد دچار ترشحات واژینال با بو و رنگ غیر طبیعی می شوند و ممکن است سرعت رشد پولیپ های اولیه بیش از اندازه باشد.

این افراد بی دلیل احساس فشار غیر طبیعی در ناحیه رحم و لگن خواهند داشت که نیاز است هر چه سریع تر برای بررسی و تشخیص آن اقدام شود.

چگونه پولیپ رحم را تشخیص دهیم؟

تشخیص بیماری هایی مثل پولیپ رحم بر عهده متخصصان است که می توانند از سایر روش های تشخیصی استفاده کنند.

در حقیقت با طب سنتی یا معاینات ساده و یا تکیه بر شواهد و علائم بیماری نمی توان چنین آسیبی را به طور دقیق تشخیص داد.

معاینه فیزیکی

یکی از راهکارهای موثر و کاربردی برای تشخیص پولیپ رحم معاینه فیزیکی توسط پزشک است.

متخصصان با اطلاعات دقیقی که از سیکل ماهانه مدت زمان و شدت خونریزی افراد دریافت می کنند متوجه می شوند که آیا این بیماری در بدن اتفاق افتاده است یا خیر.

سونوگرافی شکمی

روش های دیگر و دقیق تر مثل تصویربرداری و انجام تست های مشابه شرایط را برای تشخیص این بیماری فراهم می کند.

در بین انواع آزمایش های تصویربرداری، سونوگرافی شکمی رایج ترین و بهترین تکنیک برای تشخیص پولیپ رحم است.

سونوگرافی ترانس واژینال

سونوگرافی ترانس واژینال با توجه به تصاویر دقیقی که از رحم بر در اختیار پزشک قرار می دهد.

باعث می شود شناسایی پولیپ ها را آسان تر شود و در این فرایند از امواج صوتی با فرکانس بالا استفاده می شود و می توان تصاویری از دهانه رحم و فضای داخلی آن دریافت نمود.

متخصص یک دستگاه نازک و دستی به نام مبدل سونوگرافی را وارد واژن شما می‌کند.

این دستگاه امواج صوتی ساطع می‌کند که تصویری از داخل رحم شما ارائه می‌دهد. این تصویربرداری می‌تواند به تشخیص هرگونه بی‌نظمی در بدن شما کمک کند.

این دستگاه نازک و عصا مانند وارد واژن شما می‌شود و امواج صوتی ساطع می‌کند و به متخصص اجازه می‌دهد تصویری از رحم و فضای داخلی آن را ببیند.

هیستروسکوپی

البته در موارد خاص پزشک انجام هیستروسکوپی را ضروری دانسته تا بتوانند از طریق واژن بخش های داخلی رحم را با جزئیات بیشتر ارزیابی کنند.

پزشک یک لوله بلند و نازک با یک تلسکوپ روشن را از طریق واژن و دهانه رحم شما وارد رحم می‌کند.

هیستروسکوپ به متخصص اجازه می‌دهد تا داخل رحم شما را معاینه کند. هیستروسکوپی گاهی اوقات همراه با جراحی برای برداشتن پولیپ‌های آندومتر استفاده می‌شود.

بیوپسی آندومتر

متخصص از یک ابزار پلاستیکی نرم برای جمع‌آوری بافت از دیواره‌های داخلی رحم شما استفاده می‌کند. سپس نمونه در آزمایشگاه برای وجود سلول‌های غیرطبیعی آزمایش می‌شود.

کورتاژ

در روش کورتاژ، متخصص از یک ابزار فلزی بلند به نام کورت برای جمع‌آوری بافت از دیواره‌های داخلی رحم شما استفاده می‌کند.

در انتهای کورت یک حلقه کوچک وجود دارد که برای تراشیدن بافت یا پولیپ استفاده می‌شود.

بافت یا پولیپ‌هایی که برداشته می‌شوند ممکن است برای بررسی سلول‌های سرطانی به آزمایشگاه ارسال شوند.

پیشگیری از پولیپ رحم

در بیشتر موارد، پیشگیری از بروز این بیماری در بدن امکان‌پذیر نیست زیرا علت قطعی و مشخصی ندارد، اما زنان می‌توانند با کمک برخی اقدامات تخصصی و مهم، مانند استفاده از روش‌های تشخیصی و ارزیابی منظم سلامت رحم توسط پزشکان متخصص، از شدت این بیماری و علائم آن در بدن جلوگیری کنند.

اگر پولیپ رحم در مرحله پیشرفته باشد، درمان آن ممکن است با مشکلات مختلفی روبرو شود.

توصیه می‌کنیم افراد تحت معاینات فیزیکی توسط متخصص زنان قرار گیرند که به کنترل بروز هرگونه علائم مرتبط با بیماری در بدن کمک می‌کند.

درمان پولیپ رحم

پولیپ رحم با هر شکل و اندازه ای که باشد و حتی از نوع خوشخیم آن باید سریعاً درمان شود.

خوشبختانه برای پولیپ های رحمی روش های درمانی مختلفی وجود دارد که از رایج ترین آنها می توان به دارو درمانی اشاره کرد.

داروهای هورمونی مثل قرص های ضد بارداری رایج ترین روش درمان پولیپ رحم در سیرجان هستند به ویژه برای دختران مجرد که شرایط انجام جراحی را ندارند.

نکته منفی در مصرف داروهای هورمونی این است که احتمال اینکه بعد از قطع مصرف دارو علائم بیماری مجدد پدیدار شود وجود دارد.

برای درمان پولیپ های رحمی می توان عمل جراحی را به دو روش هیستروسکوپی و لاپاراسکوپی انجام داد.

روش های دیگری مثل لیزر درمانی تکنیکی نوین و کاربردی برای درمان پولیپ رحم است.

به یاد داشته باشید که در این فرایند از نور لیزر برای برداشتن یا تخریب پولیپ های رحمی استفاده می شود.

این روش در عین کم تهاجمی بودن بسیار ایمن و موثر است و نیازی به انجام جراحی های باز و پیچیده نمی باشد.

سوالات متداول

آیا برداشتن پولیپ رحم دردناک است؟

پزشک شما احتمالاً برای کمک به جلوگیری از درد در حین برداشتن پولیپ، دارو تجویز می‌کند. ممکن است هنوز در حین برداشتن پولیپ رحم، کمی کشش یا فشار احساس کنید.

آیا پولیپ رحم می‌تواند باعث ناباروری شود؟

اکثر پولیپ‌های رحم بسیار کوچک هستند و بر باروری تأثیری ندارند. با این حال، پولیپ‌های بزرگ و متعدد می‌توانند بر سیستم تولید مثل زنان تأثیر بگذارند و باعث ناباروری و افزایش خطر سقط جنین شوند.

آیا می‌توان از ایجاد پولیپ رحم جلوگیری کنید؟

متأسفانه، نمی‌توانید از پولیپ آندومتر جلوگیری کنید. می‌توانید برای تشخیص زودهنگام آنها اقداماتی انجام دهید. با تشخیص زودهنگام پولیپ‌ها، می‌توانید از علائم ناخوشایند و عوارض بیماری جلوگیری کنید.

معاینات منظم زنان می‌تواند به پزشک شما در تشخیص زودهنگام پولیپ‌ کمک کند.

چند درصد از پولیپ‌های رحم سرطانی هستند؟

فقط حدود 5 درصد از پولیپ‌های رحم سرطانی هستند. اگر یائسه هستید و خونریزی غیرطبیعی دارید، خطر ابتلا به پولیپ در شما زیاد است.

در برخی موارد، یک پولیپ خوش‌خیم آنقدر شبیه سرطان رحم یا پیش‌سرطان است که متخصص می‌تواند از بیوپسی بافت برای تشخیص بیماری استفاده کند.